مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری دوفصلنامه پژوهشنامه حقوق خصوصی احرار 2821-2703 6 11 2026 3 7 The Principle of Contractual Binding Force and New Technologies: A Jurisprudential-Legal Analysis of the Enforceability of Electronic Contracts in Iranian Law اصل لزوم قراردادها و فناوری‌های نوین: تحلیل فقهی-حقوقی الزام‌آوری قراردادهای الکترونیکی در حقوق ایران 117 131 fa فاطمه راسخی نژاد دانشجوکارشناس ارشد حقوق خصوصی، گروه حقوق، موسسه آموزش عالی احرار، رشت، ایران. عطا اله اسماعیلی استادیار فقه و علوم اسلامی، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده ادبیات و علوم نسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. مصطفی خزل واشی عضو هیات علمی حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق، دانشکده علوم نسانی،دانشگاه بغداد،بغداد،عراق 2024 12 30 <p>The rapid evolution of communication and information technologies in recent decades has fundamentally transformed the traditional structure of legal relations, particularly the methods of contract formation. Electronic contracts, as one of the most significant manifestations of this transformation, now play a pivotal role in economic, commercial, and even administrative interactions. With the widespread adoption of digital platforms, a critical question arises: do contracts concluded through electronic instruments possess the same binding force and validity as traditional contracts?The primary objective of this research is to examine the binding nature of electronic contracts, relying on the principle of the binding force of contracts (Pacta Sunt Servanda) within Shia jurisprudence and the statutory law of Iran. Using a descriptive-analytical method and based on a review of authoritative library sources&mdash;including legal texts, jurisprudential works, applicable laws, and the theories of prominent jurists&mdash;this study investigates the legal framework surrounding these contracts.The findings indicate that, from the perspective of Shia jurisprudence, the validity and binding nature of a contract depend on the mutual intention and consent of the parties, regardless of whether the instrument of conclusion is traditional or electronic. Furthermore, Iranian law, particularly the Electronic Commerce Act of 2004 (1382 SH), provides the necessary legal foundation for the validity and enforceability of electronic contracts by recognizing "data messages" and electronic signatures. However, challenges remain, including the evidentiary burden of proving the parties' intent, data security concerns, and inconsistencies in judicial practice.In conclusion, this research affirms that the principle of the binding force of contracts applies to electronic contracts and offers recommendations for strengthening the enforcement mechanisms to ensure their legal security and reliability.</p> <p>تحولات گسترده فناوری&zwnj;های نوین ارتباطی و اطلاعاتی در دهه&zwnj;های اخیر، ساختار سنتی روابط حقوقی و به&zwnj;ویژه شیوه انعقاد قراردادها را با دگرگونی&zwnj;های بنیادین مواجه ساخته است. قراردادهای الکترونیکی به&zwnj;عنوان یکی از مهم&zwnj;ترین مظاهر این تحول، امروزه نقش تعیین&zwnj;کننده&zwnj;ای در تعاملات اقتصادی، تجاری و حتی اداری ایفا می&zwnj;کنند. با گسترش استفاده از بسترهای دیجیتال، این پرسش اساسی مطرح می&zwnj;شود که آیا قراردادهای منعقدشده از طریق ابزارهای الکترونیکی از همان الزام&zwnj;آوری و اعتبار قراردادهای سنتی برخوردارند یا خیر. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی الزام&zwnj;آوری قراردادهای الکترونیکی با تکیه بر اصل لزوم قراردادها در فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران است. این تحقیق با روش توصیفی&ndash; تحلیلی و بر پایه مطالعه منابع کتابخانه&zwnj;ای معتبر، شامل کتب حقوقی، آثار فقهی، قوانین موضوعه و نظریات حقوقدانان برجسته انجام شده است. یافته&zwnj;های پژوهش نشان می&zwnj;دهد که از منظر فقه امامیه، معیار صحت و لزوم عقد، تحقق قصد و رضای طرفین است و ابزار انعقاد عقد، اعم از سنتی یا الکترونیکی، تأثیری در ماهیت الزام&zwnj;آور آن ندارد. همچنین در حقوق ایران، قانون تجارت الکترونیکی مصوب ۱۳۸۲ با شناسایی پیام داده و امضای الکترونیکی، بستر قانونی لازم برای اعتبار و الزام&zwnj;آوری قراردادهای الکترونیکی را فراهم کرده است. با این حال، چالش&zwnj;هایی نظیر اثبات اراده طرفین، امنیت اطلاعات و رویه قضایی غیرمنسجم همچنان وجود دارد. در پایان، پژوهش حاضر ضمن تأیید شمول اصل لزوم بر قراردادهای الکترونیکی، پیشنهادهایی برای تقویت ضمانت اجرای این قراردادها ارائه می&zwnj;دهد.</p> http://law.ahrar.ac.ir/en/Article/Download/53264