چهارچوب نیازهای تنظیم گری زمینه وند هوش مصنوعی

ملخص المقالة :

کاربرد گسترده هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند وسایل نقلیه خودران، سلامت و تشخیص پزشکی، دستیاری پژوهش­گران با استفاده از مدل­های زبانی بزرگ، رباتیک و حوزه­های دفاعی، نشان­دهنده اهمیت روزافزون این فناوری در حوزه ­های عملکردی متنوع جوامع است. در این راستا صنایع و دولت‌ها در سراسر جهان با انگیز­ه­ هایی چون افزایش کارایی اقتصادی و کیفیت زندگی، رفع کمبود نیروی ­کار، مقابله با پیری جمعیت و تقویت قدرت دفاع ملی، علاقه‌مند به کسب منافع بالقوه ناشی از هوش مصنوعی هستند و توسعه و استقرار این فناوری را به طرق گوناگون اعم از سیات­گذاری و تنظیم­گری توسعه ­محور، در حوزه‌های مختلف تسریع کرده‌اند. در کنار کاربردها و مزایای غیرقابل­ انکار این فناوری، پیامدهای غیرمنتظره و ناخواسته ­ای نیز ایجاد می ­شود که نگرانی‌ها و دغدغه ­هایی را بوجود آورده است. اگر چه ادبیات قابل­ توجهی در خصوص ابعاد حکمرانی و تنظیم­گری هوش مصنوعی توسعه یافته، لیکن تنظیم­ گری زمینه­ وند (مبتنی بر بافتار) هوش مصنوعی، تا حدود زیادی مغفول مانده است. منظور از تنظیم­گری زمینه­ وند در این پژوهش احصاء نیازهای تنظیم ­گری از دید دامنه­ های عملکردی متمایز است که در هر دامنه انتظارات، الزامات، ذی­نفعان، اقدامات و بطور عام گفتمان حاکم برآن متفاوت از دامنه ­های دیگر است. پژوهش حاضر این دامنه ­ها را در براساس الگوی PEST برگزید و مصادیق تنظیم­ گری مبتنی بر بافتار را در ابعاد محوری تنظیم­ گری هوش مصنوعی مشتمل بر پاسخگویی، ایمنی و امنیت، حریم خصوصی، شفافیت، توضیح ­پذیری، انصاف و عدم ­تبعیض، کنترل انسانی فناوری، مسئولیت حرفه ­ای و ارتقاء ارزش­های انسانی، در هر یک از دامنه ­های الگوی مذکور شامل دامنه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فناورانه  مورد واکاوی قرارداده و براساس آن نیازهای تنظیم ­گری را ارائه کرده است.

المصادر:

C. Rigano, "Using artificial intelligence to address criminal justice needs," National Institute of Justice Journal, vol. 280, no. 17, pp. 1-10, 2019. #
E. Musk, Interviewee, Elon Musk Warns Governors: Artificial Intelligence Poses 'Existential Risk'. [Interview]. 27 November 2017.#
D. B. Audretsch, C. S. Hayter and A. N. Link, "Concise guide to entrepreneurship, technology and innovation," Edward Elgar Publishing, 2015.#
N. Maslej, L. Fattorini, E. Brynjolfsson, J. Etchemendy, K. Ligett, T. Lyons and J. Manyika, "The AI index 2023 annual report," Stanford University, Stanford, 2023.#
H. Mollazadeh, A. Hashempoor, A. Sharifian, H. Namazi, S. Mirzaei and M. Dehghan, "Artificial intelligence technology and strategic approaches of governments," Vice-Presidency for science and technology affairs, Tehran, 2021. [In Persian]#
"An Introduction to the Philosophy of Artificial Intelligence," National Cyberspace Center Research Institute, Tehran, 2019. [In Persian]#
S. M. M. Ghamami, "Editor's Note: An Introduction to Why Legislate Artificial Intelligence," Quarterly Journal of Government and Law, vol. 5, no. 1, pp. 1-8, 2024. [In Persian]#
P. G. R. de Almeida, C. D. dos Santos and J. S. Farias, "Artificial intelligence regulation: a framework for governance," Ethics and Information Technology, vol. 23, no. 3, pp. 505-525, 2021. #
M. C. Buiten, "Towards intelligent regulation of artificial intelligence," European Journal of Risk Regulation, vol. 10, no. 1, pp. 41-59, 2019. #
B. Bukenya, S. Hickey and S. King, "Understanding the role of context in shaping social accountability interventions: towards an evidence-based approach," Institute for Development Policy and Management, University of Manchester, Manchester, 2012.#
J. T. Gonzales, "Implications of AI innovation on economic growth: a panel data study," Journal of Economic Structures, vol. 12, no. 1, p. 13, 2023. #
M. A. Trabelsi, "The impact of artificial intelligence on economic development," Journal of Electronic Business & Digital Economics, 2024. #
"Economic impacts of artificial intelligence," European Parliamentary Research Service, 2019.#
A.-Μ. Kanzola, K. Papaioannou and P. Petrakis, "Unlocking society's standings in artificial intelligence," Technological Forecasting and Social Change, vol. 200, pp. 106-123, 2024. #
T. Firoozan Sarnaghi and F. Ahmadzadeh, "Global Competitiveness Index (GCI) and Classification of Countries Based on Ethical Criteria," Journal of Decision Engineering, vol. 3, no. 9, pp. 103-138, 2019. [In Persian] #
E. K. Ghani, N. Ariffin and C. Sukmadilaga, "Factors influencing artificial intelligence adoption in publicly listed manufacturing companies: a technology, organisation, and environment approach," International Journal of Applied Economics, Finance and Accounting, vol. 14, no. 2, pp. 108-117, 2022. #
R. Kabalisa and J. Altmann, "AI technologies and motives for AI adoption by countries and firms: a systematic literature review," in Economics of Grids, Clouds, Systems, and Services: 18th International Conference, GECON 2021, 2021. #