اثربخشی روان‌درمانی ‌پویشی ‌فشرده‌ کوتاه‌مدت بر بهبود تعارضات ‌درون‌روانی، پذیرش‌ بیماری و سطح هموگلوبین‌ گلیکوزیله در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱

ملخص المقالة :

با توجه به شیوع دیابت نوع 1، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روان‌درمانی‌پویشی‌فشرده‌کوتاه‌مدت بر بهبود تعارضات‌درون‌روانی، پذیرش‌بیماری و سطح هموگلوبین‌گلیکوزیله در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع‌1 انجام گردید. طرح پژوهش حاضر، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل و آزمایش بود. از میان نوجوانان (12 تا 18 سال) مبتلا به دیابت نوع 1 که در نیمه اول سال 1403 به انجمن‌ دیابت ‌ایران واقع در تهران مراجعه نمودند ، 40 نفر به شیوه در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه ‌آزمایش 10 تا 20 جلسه روان‌درمانی‌پویشی‌ کوتاه‌مدت را به شیوه فردی دریافت نمودند و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکردند. داده ها با استفاده از نسخه ویرایش شده پرسشنامه تعارضات‌درون‌روانی (2020)، نسخه ‌ایرانی پرسشنامه پذیرش‌‌ دیابت (1401) و آزمایش‌ خون HbA1c جمع آوری شد. نتایج تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که روان‌درمانی ‌پویشی ‌فشرده‌کوتاه‌مدت به کاهش تعارضات ‌درون‌روانی در مرحله پس‌آزمون (001/0P<) و پیگیری (05/0P<)، افزایش پذیرش ‌دیابت در مرحله پس‌آزمون (001/0P<) و پیگیری (01/0 P<) و نیز کاهش سطح هموگلوبین‌ گلیکوزیله در مرحله پس‌آزمون (001/0 P<) و پیگیری (05/0 P<) در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 شد. بنابراین، پیشنهاد می‌گردد که از روان‌درمانی ‌پویشی‌ فشرده‌ کوتاه‌مدت به عنوان درمان ‌اصلی و یا به‌عنوان درمان مکمل در کنار سایر مداخلات درمانی جهت کاهش مشکلات روانشناختی و جسمانی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 استفاده شود.

المصادر:

بهمنی، بهمن؛ علیزاده، طاهر؛ خانجانی، محمدسعید؛ شکیبا، شیما؛ ازخوش، منوچهر؛ واحدی، محسن. (1402). طراحی پروتکل مشاوره‌توان‌بخشی‌مبتنی‌بر‌روان‌درمانی‌پویشی‌کوتاه‌مدت براساس تجارب افراد دارای آلبینیسم: یک مطالعه‌ترکیبی. مجله‌روانشناسی، 105(27)، 75-82. https://dorl.net/dor/20.1001.1.18808436.1402.27.1.10.4
دوانلو، حمید. (1996). مدیریت دفاع‌های تاکتیکی در روان‌درمانی‌پویشی‌کوتاه‌مدت‌فشرده، بخش اول: مرورکلی، دفاع‌های تاکتیکیِ واژه‌های پوشاننده و گفتار غیرمستقیم. مجله بین‌المللی روان‌درمانی‌کوتاه‌مدت، ۱۱(۳)، ۱۲۹–۱۵۲.
صفر آبادی فراهانی، طاهره؛ علی اکبر ، محبوبه؛ صفر آبادی فراهانی، اکرم، وحقانی، حمید. (1389).بررسی کیفیت زندگی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱ بر حسب سن و جنس.نشریه پرستاری ایران، ۲۳ (۶۸) ، ۷۳-۷۹. https://ijn.iums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-238-1&slc_lang=fa&sid=1
نجفی قزلجه، طاهره؛ شریفی نیا، حمید؛ باقری، حسین؛ عباسی، علی؛ کیوانلو شهرستانی، سحر؛ امیری لارجانی، حسین؛ ماروکو، ژوائو. (1401). ارزیابی روان‌سنجی نسخه ‌فارسی مقیاس ‌پذیرش ‌دیابت (DAS). اختلالات غدد‌درون‌ریز، ۲۲، ۲۲۵. https://doi.org/10.1186/s12902-022-01123-2


Abbass A. (2016). The Emergence of Psychodynamic Psychotherapy for Treatment Resistant Patients: Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy. Psychodynamic psychiatry, 44(2), 245–280. https://doi.org/10.1521/pdps.2016.44.2.245
Abbass, A., & Haghiri, B. (2025). Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy for Functional Somatic Disorders: A Scoping Review. Clinical neuropsychiatry, 22(2), 111–120. https://doi.org/10.36131/cnfioritieditore20250201
Abbass, A., & Town, J. (2025). Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy for Complex, Chronic, and Treatment-Resistant Conditions. American journal of psychotherapy, 78(3), 160–166. https://doi.org/10.1176/appi.psychotherapy.20240024
Abbass, A., Campbell, S., Magee, K., & Tarzwell, R. (2009a). Intensive short-term dynamic psychotherapy to reduce rates of emergency department return visits for patients with medically unexplained symptoms: preliminary evidence from a pre-post intervention study. CJEM, 11(6), 529–534. https://doi.org/10.1017/s1481803500011799
Abbass, A., Kisely, S., & Kroenke, K. (2009b). Short-term psychodynamic psychotherapy for somatic disorders: Systematic review and meta-analysis of clinical trials. Psychother Psychosom, 78(5), 265-74. https://doi.org/10.1159/000228247.
Abbass, A., Town, J. M., & Driessen, E. (2013). Intensive short-term dynamic psychotherapy: A review of the treatment method and empirical basis. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process and Outcome, 16(1), 6–15. https://doi.org/10.4081/ripppo.2013.84
American Diabetes Association Professional Practice Committee (2025). 14. Children and Adolescents: Standards of Care in Diabetes-2025. Diabetes care, 48(1 Suppl 1), S283–S305. https://doi.org/10.2337/dc25-S014
Both, L. M., Bastos, A. G., & Freitas, L. H. M. (2019). Operationalized psychodynamic diagnosis: a systematic review of the literature. Trends in psychiatry and psychotherapy, 41(2), 201–210. https://doi.org/10.1590/2237-6089-2018-0020
Cradock, S., & Skinner, C. (2001). Managing type 2 diabetes: a dynamic approach. Nursing times, 97(7), 42–43.
Davanloo, H. (2005). Intensive short-term dynamic psychotherapy. In H. Kaplan & B. Sadock (Eds.), Comprehensive textbook of psychiatry (8th ed., Vol. 2, pp. 2628–2652). Philadelphia: Williams and Wilkins.
Doering, S., Burgmer, M., Heuft, G., Menke, D., Bäumer, B., Lübking, M., Feldmann, M., & Schneider, G. (2014). Assessment of personality functioning: validity of the operationalized psychodynamic diagnosis axis IV (structure). Psychopathology, 47(3), 185–193. https://doi.org/10.1159/000355062
Dubach, I. L., Christ, E. R., & Diem, P. (2019). HbA1c-testing: Evaluation of two point-of-care analysers. Primary care diabetes, 13(6), 583–587. https://doi.org/10.1016/j.pcd.2019.05.007
Gaillard, E., & Beran, D. (2025). Adapting and Accepting Type 1 Diabetes: A Qualitative Exploration of the Perspectives from People with Type 1 Diabetes from 13 Countries. Healthcare (Basel, Switzerland), 13(12), 1380. https://doi.org/10.3390/healthcare13121380
Ginieri-Coccossis, M., & Vaslamatzis, G. (2008). Dysregulation and containment in the psychoanalytic psychotherapy of a poorly controlled diabetic patient. The journal of the American Academy of Psychoanalysis and Dynamic Psychiatry, 36(1), 33–47. https://doi.org/10.1521/jaap.2008.36.1.33
Gong, B., Yang, W., Xing, Y., Lai, Y., & Shan, Z. (2025). Global, regional, and national burden of type 1 diabetes in adolescents and young adults. Pediatric research, 97(2), 568–576. https://doi.org/10.1038/s41390-024-03107-5
Hofner, A., & Bawks, J. (2025). Benefits of Using Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy in Psychiatric Practice. American journal of psychotherapy, 78(3), 167–173. https://doi.org/10.1176/appi.psychotherapy.20240040
Hosseini S M, & Aleyasin S A.(2025). The effectiveness of intensive short-term dynamic psychotherapy (ISTDP) on distress tolerance and resilience in type 2 diabetic patients. EBNESINA 27 (2), 103-112
URL: http://ebnesina.ajaums.ac.ir/article-1-1399-en.html
Johansson, R., Town, J. M., & Abbass, A. (2014). Davanloo's Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy in a tertiary psychotherapy service: overall effectiveness and association between unlocking the unconscious and outcome. PeerJ, 2, e548. https://doi.org/10.7717/peerj.548
Juen, F., Reiffen-Züger, B., Lehmhaus, D., Prentl, S., Moisl, S., Züger, M., Rexroth, I., Marton, M. A., & Maurer, M. H. (2024). Die Operationalisierte Psychodynamische Diagnostik des Kindes- und Jugendalters (OPD-KJ-2) im klinischen Alltag mit dem Plämokasten [The Operationalized Psychodynamic Diagnostic of Children and Adolescents (OPD-KJ-2) in Everyday Clinical Practice with the Plämobox: Applicability and Interrater Reliability]. Zeitschrift fur Kinder- und Jugendpsychiatrie und Psychotherapie, 52(4), 201–211. https://doi.org/10.1024/1422-4917/a000971
Kampling, H., Köhler, B., Germerott, I., Haastert, B., Icks, A., Kulzer, B., Nowotny, B., Hermanns, N., & Kruse, J. (2022). An Integrated Psychosomatic Treatment Program for People with Diabetes (psy-PAD). Deutsches Arzteblatt international, 119(14), 245–252. https://doi.org/10.3238/arztebl.m2022.0094
Kleinstäuber, M., Witthöft, M., & Hiller, W. (2011). Efficacy of short-term psychotherapy for multiple medically unexplained physical symptoms: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 31(1), 146-160. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2010.09.001.
Liu, Z., Sang, X., Liu, Y., Yu, C., & Wan, H. (2024). Effect of psychological intervention on glycemic control in middle-aged and elderly patients with type 2 diabetes mellitus: A systematic review and meta-analysis. Primary care diabetes, 18(6), 574–581. https://doi.org/10.1016/j.pcd.2024.09.006
Marchini, F., Caputo, A., Convertino, A., & Napoli, A. (2021). Psychodynamics in Diabetes: The Relevance of Deepening the Symbolic in Treatment Adherence. Frontiers in psychology, 12, 661211. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.661211
Marchini, F., Caputo, A., Langher, V., Giuliani, C., Convertino, A., Mazzilli, R., Faggiano, A., & Napoli, A. (2022). Understanding care relationships in diabetes practice: A psychodynamic interview-based exploratory study. PloS one, 17(2), e0263226. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0263226
Mehta, M., Prasad, A., Kalapureddy, V., Narayanam, H., & Kondaveeti, S. B. (2025). "Insights into HbA1c: Key Role in Diabetes Screening and Associated Conditions" - A Comprehensive Review. Journal of pharmacy & bioallied sciences, 17(Suppl 2), S1064–S1066. https://doi.org/10.4103/jpbs.jpbs_1631_24
Milo, F., Imondi, C., D'Amore, C., Angelino, G., Knafelz, D., Bracci, F., Dall'Oglio, L., De Angelis, P., & Tabarini, P. (2024). Short-term Psychodynamic Psychotherapy in Addition to Standard Medical Therapy Increases Clinical Remission in Adolescents and Young Adults with Inflammatory Bowel Disease: a Randomised Controlled Trial. Journal of Crohn's & colitis, 18(2), 256–263. https://doi.org/10.1093/ecco-jcc/jjad145
Mukonda, E., van der Westhuizen, D. J., Dave, J. A., Cleary, S., Hannan, L., Rusch, J. A., & Lesosky, M. (2025). Understanding the relationship between the frequency of HbA1c monitoring, HbA1c changes over time, and the achievement of targets: a retrospective cohort study. BMC endocrine disorders, 25(1), 3. https://doi.org/10.1186/s12902-024-01816-w
Philipp, R., Walbaum, C., & Vehling, S. (2025). Psychodynamic psychotherapy in serious physical illness: A systematic literature review of approaches and techniques for the treatment of existential distress and mental disorders. Death studies, 49(5), 676–697. https://doi.org/10.1080/07481187.2024.2353362
Popa-Velea, O., Bubulac, L., Petrescu, L., & Purcarea, R. M. (2016). Psychopathology and psychotherapeutic intervention in diabetes: particularities, challenges, and limits. Journal of medicine and life, 9(4), 328–333.
Russell L. (2025). The Cost-Effectiveness of Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy in Public Health Care Settings. American journal of psychotherapy, 78(3), 137–145. https://doi.org/10.1176/appi.psychotherapy.20240041
Schmitt, A., Reimer, A., Kulzer, B., Haak, T., Gahr, A., & Hermanns, N. (2014). Assessment of diabetes acceptance can help identify patients with ineffective diabetes self-care and poor diabetes control. Diabetic medicine: a journal of the British Diabetic Association, 31(11), 1446–1451. https://doi.org/10.1111/dme.12553
Seiffge-Krenke, I., & Volz, M. (2024). Effectiveness of psychodynamic treatment: Comparing trajectories of internalizing and externalizing psychopathology of adolescents in treatment, healthy and physically ill adolescents. Development and psychopathology, 36(1), 478–493. https://doi.org/10.1017/S0954579422001341
Subramanian, S., Khan, F., & Hirsch, I. B. (2024). New advances in type 1 diabetes. BMJ (Clinical research ed.), 384, e075681. https://doi.org/10.1136/bmj-2023-075681
Sundheim, B., Hirani, K., Blaschke, M., Lemos, J. R. N., & Mittal, R. (2025). Pre-Type 1 Diabetes in Adolescents and Teens: Screening, Nutritional Interventions, Beta-Cell Preservation, and Psychosocial Impacts. Journal of clinical medicine, 14(2), 383. https://doi.org/10.3390/jcm14020383
Thoma, N. C., & Allan A. (2022). Intensive short-term dynamic psychotherapy (ISTDP) offers unique procedures for acceptance of emotion and may contribute to the process-based therapy movement. Journal of Contextual Behavioral Science, 25, 106-114. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2022.07.003
Town, J. M., & Driessen, E. (2013). Emerging evidence for intensive short-term dynamic psychotherapy with personality disorders and somatic disorders. Psychiatric Annals, 43(11), 502–507. https://doi.org/10.3928/00485713-20131105-05