رابطه بین سبکهای دلبستگی با رفتارهای پرخطر نوجوانان: نقش میانجی تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان
الموضوعات : روان شناسی
مریم زارعی
1
,
فاطمه جعفری
2
,
طیبه جعفری
3
,
کریم نیک فر
4
1 - دانشگاه پیام نور اسلامشهر تهران
2 - دانشگاه پیام نور زرینشهر اصفهان
3 - دانشگاه ازاد نجف اباد-اصفهان -ایران
4 - دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: تنظیم شناختی هیجان, سبک دلبستگی, رفتار پرخطر, نوجوانی,
ملخص المقالة :
از منظر روانشناسی تحولی میتوان نوجوانی را دوره مرور علائم مرضی روانشناختی درنظر گرفت. هدف این پژوهش بررسی نقش میانجیگر راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین سبکهای دلبستگی و رفتارهای پرخطر نوجوانان است. جامعه آماری کلیه نوجوانان دوره اول و دوم متوسطه استان خوزستان در سال تحصیلی1403-1402 بود که از این تعداد 349 نفر بهصورت نمونهگیری در دسترس انتـخاب شدند. ابزار اندازهگیری شامل مقیاس خطرپذیری (IARS)، مقیاس سبک دلبستگی (AAQ)، مقیاس نظمجويي شناختي هيجان (CERQ-P) بود. نتایج تحلیل کوواریانس همزمان و گام به گام نشان داد که بین دشواری درتنظیم شناختی هیجان و رفتار پرخطر رابطه معکوس و بین سبک دلبستگی با رفتار پرخطر رابطه مثبت وجود دارد (01/0P>). همچنین تنظیم شناختی هیجان بین سبک دلبستگی و رفتار پرخطر نقش میانجی داشته و غیرمستقیم تأثیرگذار است. نتایج نشان داد که راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و سبکهای دلبستگی بر رفتارهای تکانشی و پرخطر تأثیرگذار بوده است.
آرمیده، رحمان و رضاخانی، سیمیندخت (1398). پیشبینی انتظار از ازدواج براساس سبکهای دلبستگی و ویژگیهای شخصیتی. زن و جامعه (جامعهشناسی زنان)، (4)10، 223-243. .SID. https://sid.ir/paper/169290/fa
اصغری، آرزو و میانآبادی، هانیه (1397). نقش پیشبینیکننده طرحوارههای هیجانی و دشواری در تنظیم هیجان در رفتارهای پرخطر در بین دانشجویان دختر دانشگاه. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، (3)19، 140-149.https://sid.ir/paper/163721/fa
اکبرپور، فرهاد؛ زارع بهرامآبادی، مهدی؛ دوایی، مهدی؛ و حسنی، فریبا (1400). اثربخشی آموزش مهارتهای تنظیم هیجان بر علائم درونیسازی و خودکنترلی در نوجوانان دارای گرایش به رفتارهای پرخطر. مجله تعالی در مشاوره و رواندرمانی، (38)10، 11-20.
برزهگری، الهه؛ خالقیپور، شهناز؛ وهابی همابادی، جلال (۱۳۹۷). نقش میانجی تنظیم هیجان در ارتباط با گرایش معنوی و رفتارپرخطردر نوجوانان دارای سرپرست معتاد به مصرف مواد. فصلنامه علمی اعتيادپژوهي، (50)۱۲، ۲۳۳-۲۵۲. URL:http://etiadpajohi.ir-/article-۱-۱۶۵۳-fa.html.
بشارت، محمدعلی، و شهیدی، وحیده (1393). نقش واسطهای راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در رابطه بین سبکهای دلبستگی و ناگویی خلقی. فصلنامه روانشناسی شخصیت، (2)10، 115-128. https://doi.org/10.23668/psycharchives.1079.
بهنام، بهناز؛ عبدا... پور،ابوالفضل؛ عبداللهی، معصومه؛ میرشجاع، میناسادات؛ مرادی، شهاب (1394). مقایسه سبکهای دلبستگی و راهبردهای تنظیم هیجان در افراد مصرفکننده مواد و افراد غیرمصرفکننده. مجله روانشناسی بالینی، (4)7، 71-80. doi:10.22075/jcp-2017.2219.
پاکدامن، نرگس؛ کافی، علیاکبر؛ موسوی، سیدعباس؛ و رضایی، فاطمه (1389). بررسی روایی و پایایی پرسشنامه سبکهای دلبستگی. روانشناسی بالینی و شخصیت، (2)۸، 131-142.
حسنی، جعفر و خلجی، زهرا (1396). مدل رابطه ساختاری فعالیت سیستمهای مغزی/رفتاری، راهبردهای تنظیم هیجان فرآیندی و رفتارهای پرخطر. نوروسایکولوژی، (9)3، 133-46.
دهقان، مجتبی؛ حسنی، جعفر؛ و رسولی، علی (1397). مقایسۀ راهبردهای نظمجویی شناختی هیجان و کمالگرایی در زنان پیمانشکن و عادی. مطالعات روانشناختی، (1)14، 41-58.
رضایی جمالویی، حسن؛ حسنی، جعفر؛ و نورمحمدینجفآبادی، محمد (1398). نقش دلبستگی در رفتارهای پرخطر دانشآموزان پسر دبیرستانی. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، (1)20، 112-121. 10.30486/jsrp.2019.663551.
زادهمحمدی، علی؛ احمدآبادی، زهره؛ حیدری، محمود (1390). تدوین و بررسی ویژگیهای روانسنجی مقیاس خطرپذیری نوجوانان ایرانی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، (3)17، 225-218.
ساطوریان، سیدعباس؛ احمدی، محمدرضا؛ رفیعی هنر، حمید؛ و طهماسیان، کارینه (1400). مؤلفههای والدگری دوره نوجوانی؛ مبتنی بر منابع اسلامی. پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، (23)9، 83-108.
صداقتخواه، عاطفه؛ کجبافنژاد، هادی؛ چینآوه، محبوبه؛ و امینیمنش، سجاد (1401). پیشبینی تعارضات زناشویی براساس نگرشهای ناکارآمد با میانجیگری تنظیم هیجان. مجله روانشناسی تکاملی و تربیتی ایران، (2)4، 352-363.
Ang, C. S., & Sin, A. B. J. (2021). Retrospective reports of perceived ‘guan’parenting: relationships to adult attachment styles, emotion regulation, and self-esteem. The Journal of Genetic Psychology, 182(3), 163-173.
Bowlby, J.(1969). Attachment and Loss, Volume 1: Attachment; Basic Books: New York, NY, USA.
Cavicchioli, M., Scalabrini, A., Northoff, G., Mucci, C., Ogliari, A., & Maffei, C. (2021). Dissociation and emotion regulation strategies: A meta-analytic review. Journal of Psychiatric Research, 143, 370-387. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2021.09.011.
Crone, E. A., & Fuligni, A. J. (2020). Self and others in adolescence. Annual Review of Psychology, 71(1), 447-469.
Daspe, M. È., Arbel, R., Ramos, M. C., Shapiro, L. A., & Margolin, G. (2019). Deviant peers and adolescent risky behaviors: The protective effect of nonverbal display of parental warmth. Journal of Research on Adolescence, 29(4), 863-878.https://doi.org/10.1111/jora.12418.
Estévez, A. N. A., Jáuregui, P., Sánchez-Marcos, I., López-González, H., & Griffiths, M. D. (2017). Attachment and emotion regulation in substance addictions and behavioral addictions. Journal of Behavioral Addictions, 6(4), 534-544.DOI: 10.1556/2006.6.2017.086.
Fraley, R. C., & Roisman, G. I. (2019). The development of adult attachment styles: four lessons. Current Opinion in Psychology, 25, 26-30. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2018.02.008.
Gross, J. J. (2008). Emotion regulation. Handbook of Emotions, 3(3), 497-513.
Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511-524. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-3514.52.3.511.
Houck, C. D., Hadley, W., Barker, D., Brown, L. K., Hancock, E., & Almy, B. (2016). An emotion regulation intervention to reduce risk behaviors among at-risk early adolescents. Prevention Science, 17(1), 71-82.
Janshen, A., Boelen, P. A., Schut, H. A., & Eisma, M. C. (2024). Do insecure attachment styles predict prolonged grief symptoms? Significant null findings. Death Studies, 48(10), 1076-1084.
Karatzias, T., Shevlin, M., Hyland, P., Brewin, C. R., Cloitre, M., Bradley, A., ... & Roberts, N. P. (2018). The role of negative cognitions, emotion regulation strategies, and attachment style in complex post‐traumatic stress disorder: Implications for new and existing therapies. British Journal of Clinical Psychology, 57(2), 177-185.DOI: 10.1111/bjc.12172
Karlsson Linnér, R., Biroli, P., Kong, E., Meddens, S. F. W., Wedow, R., Fontana, M. A., ... & Beauchamp, J. P. (2019). Genome-wide association analyses of risk tolerance and risky behaviors in over 1 million individuals identify hundreds of loci and shared genetic influences. Nature Genetics, 51(2), 245-257.
Khanhkham, A., Williams, R. D., Housman, J. M., & Odum, M. (2020). Sexual dating violence, school-based violence, and risky behaviors among US high school students. Journal of Community Health, 45, 932-942.
Kim, H. M., & Miller, L. C. (2020). Are insecure attachment styles related to risky sexual behavior? A meta-analysis. Health Psychology, 39(1), 46. https://doi.org/10.1037/hea0000821.
London, M., Volmer, J., Zyberaj, J., & Kluger, A. N. (2023). Attachment style and quality listening: Keys to meaningful feedback and stronger leader-member connections. Organizational Dynamics, 52(2), 100977.
McCarty, D., & Kim, H. W. (2024). Risky behaviors and road safety: An exploration of age and gender influences on road accident rates. PLoS One, 19(1), e0296663.
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2019). Attachment orientations and emotion regulation. Current Opinion in Psychology, 25, 610. https://doi-.org/doi:10.1016/j.copsyc.2018.02.006.
Ozeren, G. S. (2022). The correlation between emotion regulation and attachment styles in undergraduates. Perspectives in Psychiatric Care, 58(2), 482-490.
Özdemir, A., Utkualp, N., & Palloş, A. (2016). Physical and psychosocial effects of the changes in adolescence period. International Journal of Caring Sciences, 9(2), 717-723.
Plantade-Gipch, A., Bruno, J., Strub, L., Bouvard, M., & Martin-Krumm, C. (2023). Emotional regulation, attachment style, and assertiveness as determinants of well-being in emerging adults. In Frontiers in Education (8). https://doi.org/10.3389/feduc. 2023.1058519.
Rebecca L. Schneider, Joanna J. Arch, Lauren N. Landy & Benjamin L. Hankin. (2016) The Longitudinal Effect of Emotion Regulation Strategies on Anxiety Levels in Children and Adolescents, Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 47 (6), 978-991. DOI: 10.1080/15374416-.2016.1157757.
Rolle-Lake, L., & Robbins, E. (2025). Behavioral risk factor surveillance system. United Stattes: StatPearls.
Sawyer, S. M., Azzopardi, P. S., Wickremarathne, D., & Patton, G. C. (2018). The age of adolescence. The Lancet Child & Adolescent Health, 2(3), 223-228.
Simon, H. L. M., DiPlacido, J., & Conway, J. M. (2019). Attachment styles in college students and depression: The mediating role of self differentiation. Mental Health & Prevention, 13, 135-142. https://doi.org/10.1016/j. mhp.-2019.01.011.
Singh, P., & Singh, A. (2023). Emotion regulation difficulties and health-risk behaviours in adolescents. Behaviour Change, 40(2), 86-102.
Tepeli Temiz, Z., & Tarı Cömert, I. (2018). The relationship between life satisfaction, attachment styles and psychological resilience in university students. Joural of Psychiatry Neurological Science, 31(3), 274-283. https://doi.org/10.5350/DAJPN2018310305.
Tussey, B. E., Tyler, K. A., & Simons, L. G. (2021). Poor parenting, attachment style, and dating violence perpetration among college students. Journal of Interpersonal Violence, 36(5-6), 2097-2116. doi: 10.1177/088626051-8760017
