زیست چینهنگاری نهشته های کرتاسه بالایی بر اساس روزنداران پلانکتون در شمال شرق تاقدیس کبیرکوه، جنوب شرق ایلام
الموضوعات : چینه شناسیسکینه عارفی فرد 1 , نوشین مرادی لیرکشاسی 2 , توماس آلجیو 3 , جاناتان شوس 4 , لی ژانگ 5
1 - دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
2 - گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
3 - گروه علوم زمین، دانشگاه سینسیناتی، سینسیناتی، امریکا
4 - گروه جغرافیا/ زمین شناسی، دانشگاه نبراسکا اوماها، اوماها، امریکا
5 - گروه زمین شناسی، دانشگاه علوم زمین چین، ووهان، چین
الکلمات المفتاحية: زیست چینهنگاری کرتاسه بالایی, روزنداران پلانکتون, تاقدیس کبیرکوه, جنوبشرق ایلام,
ملخص المقالة :
در اين پژوهش زيستچينهنگاري رسوبات کرتاسه بالایی در برش پاکل گراب با ضخامت 708 متر دریال شمالشرقی تاقدیس کبیرکوه در جنوب غرب ايران مـورد مطالعه گرفتـه اسـت. این توالی شامل سازندهای سروک، سورگاه، ایلام، گورپی و لایه های قاعده ای سازند پابده میباشد. بهمنظور بررسی دقیق زیستچینهنگاری، تنوع و پراکندگی فونای موجود در نهشتههای کرتاسه بالایی، برش پاکل گراب با ضخامت ۷۰۸ متر در بخش شمالشرقی تاقدیس کبیرکوه در جنوبغرب ایران مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعات انجام شده در برش مورد مطالعه منجر به شناسايي 24 جنس و 75 گونه از روزنداران پلانکتون شد. بر اساس ریز فسیلهای شناسایی شده 16زیستزون و دو سابزون شناسایی شد که با توجه به زیستزونهای مشخص شده سن بخش سازند سروک سنومانین پیشین تا تورونین میانی (Cenomanian to mid Turonian)، سازند سورگاه اواخر تورونین میانی تا ابتدای سانتونین (Late mid Turonian to earliest Santonian)، سازند ایلام سانتونین پیشین تا ابتدای کامپانین میانی (Early Santonian to early mid Campanian)، سازند گورپی کامپانين ميانی تا مایستریشتین پسین (mid Campanian to Late Maastrichtian) تعیین شد. در قاعده سازند پابده، ۵ متر شیل ارغوانی حاوی فونای شاخص پالئوسن شناسایی شده که بر اساس آن، سن دانین برای این بخش پیشنهاد میشود. در این مطالعه، همچنین شواهدی از تأثیر رویداد بیاکسیژنی اقیانوسی دوم (OAE2) در مرز سنومانین–تورونین و انقراض گسترده پایان کرتاسه در مرز K/Pg، بر جوامع روزن دارن پلانکتون در برش پاکل گراب بررسی شده است که نشاندهنده کاهش تنوع و تغییرات چشمگیر در ترکیب زیستی آنها است.
- ALAVI, M., 2004, Regional stratigraphy of the Zagros fold-thrust belt of Iran and its proforeland evolution: American Journal of Sciences, 304, 1-20.
- ARENILLAS, I., ARZ, J.A. and GILABERT, V., 2018, Blooms of aberrant planktic foraminifera across the K/Pg boundary in the Western Tethys: Causes and evolutionary implications: Paleobiology, 44(3), 460-489.
- ARTHUR, M.A., SCHLANGER, S.T. and JENKYNS, H.C., 1987. The Cenomanian-Turonian Oceanic Anoxic Event, II. Palaeoceanographic controls on organic-matter production and preservation: Geological Society, London, Special Publications, 26(1), 401-420.
- BOLLI, H.M., SAUNDERS, J. B. and PERCH-NIELSEN, K., 1985, Plankton stratigraphy, Vol. I., Cambridge University Press, Cambridge, 87-154.
- CARON, D.A., MICHAELS, A.F., SWANBERG, N.R. and HOWSE, F.A., 1995, Primary productivity by symbiont-bearing planktonic sarcodines (Acantharia, Radiolaria, Foraminifera) in surface waters near Bermuda: Journal of Plankton Research, 17(1), 103-129.
- CHANG, B., HUANG, J., ALGEO, T.J., PANCOST, R.D., WAN, X., XUE, Y., JIA, J., WANG, Z., HU, J., WANG, J. and WANGg, S., 2022, Episodic massive release of methane during the mid-Cretaceous greenhouse: GSA Bulletin, 134(11-12), 2958-2970.
- CHOARENZA, A.A., FARNSWORTH, A., MANNION, P.D., LUNT, D.J., VALDES, P.J., MORGAN, J.V. and ALLISON, P.A., 2020, Asteroid impact, not volcanism, caused the end-Cretaceous dinosaur extinction: Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(29), 17084-17093.
