ارائه الگوی تدوین خطمشی پیشگیری از مهاجرت نخبگان حوزه سلامت
الموضوعات : علمیفائزه رضائی 1 , روح اله سمیعی 2 , راضیه نادرخانی 3
1 - گروه مدیریت، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران
2 - گروه مدیریت ، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران
3 - گروه مدیریت، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران
الکلمات المفتاحية: خط مشی, مهاجرت, نخبگان, سلامت.,
ملخص المقالة :
هدف از پژوهش حاضر، ارائه الگوی تدوین خطمشی پیشگیری از مهاجرت نخبگان حوزه سلامت بـود. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر روش تحلیل مضمون است. جامعه آماري این پـژوهش شـامل اعضای هیأت علمی دانشگاه و خبرگان حوزه سلامت بود که نمونـهگیـري بـا اسـتفاده از روش غیراحتمالی به شیوه هدفمند صورت گرفت. جمعآوري اطلاعات تا اشباع نظـري دادههـا ادامـه یافـت و تعداد 15 مصاحبه فردي نیمه ساختاریافته انجام گرفت. فراینـد کدگـذاري در سـه مرحلـه بـاز، محـوري و گزینشی انجام گرفت و در نهایت به طراحی الگوي مضامین پرداخته شده است. در مجموع 225 کد اولیه ایجاد شد؛ سپس به دلیل کثرت کدها تمامی کدهاي مشابه بر پایۀ قرابت مفهومی و معنایی در گروه خاص خود قرار گرفتند و به 26 مقوله فرعی تقلیل یافتند و نهایتاً بـر اسـاس کـدهاي بـاز ثانویه، هفت مقولۀ اصلی شامل اقتصادی، آموزشی، اجتماعی، فناوری، سیاسی، رفتاری و زیست بومی میباشند. در مرحله بعد به منظور برقراري رابطه بین مفـاهیم تولید شده در مرحله کدگذاري کدها و مولفه ها وارد محیط نرم افزار مکس کیـودا شـد و شبکه مضامین ترسیم گردید و الگوی نهایی ارائه شد.در نهایت برای پیشگیری از مهاجرت نخبگان حوزه سلامت، پیشنهاد میشود سازمانها با اجرای بستهای جامع از سیاستهای مالی و حمایتی، محیطی جذاب و پایدار برای فعالیت سرمایههای انسانی ارزشمند فراهم کنند.
-منابع
-اسماعیل زاده، علی اصغر و ذاکر صالحی، غلامرضا. (1393). بررسی مهاجرت نخبگان علمی در ایران. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 13(26): 109-130.
- بزرگ زاد، سعیده، کاظمی پور، شهلا و محسنی، رضا علی.(1399). بررسی عوامل اجتماعی - اقتصادی موثر بر میزان گرایش نخبگان به مهاجرت خارج از کشور، مطالعات راهبردی ورزش و جوانان،48(1):298-320.
-جاننثار، معصومه و سیدی،سیدمهدی .(۱۴۰۲). نگاهی چند بُعدی به مسئله مهاجرت نخبگان و متخصصان حوزه سلامت در ایران. نشريه فرهنگ و ارتقاء سلامت، ۷ (۲) :۲۲۶-۲۳۴.
-حق دوست، علی اکبر و فصیحیهرندی، مجید .(۱۴۰۱). راهبردهای پیشنهادی برای حفظ و نگهداشت نیروی انسانی ماهر در حوزه سلامت. نشريه فرهنگ و ارتقاء سلامت، ۶ (۲) :۲۱۹-۲۲۳.
-راغب، علی و کرمی، مهناز. (1403). فراترکیب علل مهاجرت نخبگان ایرانی و راهکارهای ممانعت از آن. نامه انجمن جمعیت شناسی ایران، 19(38): 333-366.
- زندی، رضا، وکیلالرعایا، یونس و فرهادی نژاد، محسن.(1398). طراحی مدل نگهداشت ژن نخبگی با تأکید بر دانش آموختگان آموزش عالی و وزارت بهداشت، جامعه شناسي كاربردي،30(4):97-112.
-شریفی، رمضان، ذوالقدر، مالک و جعفری، سید فرشید .(1402) تبیین مدل مطلوب سیاستگذاری جمهوری اسلامی ایران در حوزه استعدادهای برتر و نخبگان، مطالعات جامعه شناسی.
-شریفی، رمضان،ذوالقدر، مالک و جعفری، فرشید.(1400). آسیب شناسی سیاست گذاری جمهوری اسلامی ایران در حوزه جذب و نگهداری نخبگان و استعدادهای برتر. پژوهش های روابط بین الملل، 11(1): 345-369.
- ملک پور افشار، رضا و همکاران.(1401). ريشه ها و راهکارهای مسئله مهاجرت نخبگان در ايران، فرهنگ و ارتقاي سلامت فرهنگستان علوم پزشكي،6(1):81-87.
-مومنی، جواد و همکاران.(۱۴۰۲). مدیریت و حمایت از نخبگان حوزه سلامت: فرصتها،چالشها و راهکارها. مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ۳۳ (۲) :۴۱۱-۴۲۸.
- وحيددستجردی، مرضيه و همکاران.(1400). چالشها و محورهاي راهبردي اولويت دار نخبگان سلامت، فرهنگ و ارتقاي سلامت فرهنگستان علوم پزشكي،5(1):12-17.
-نوری حکمت، سمیه و همکاران.(1388). عوامل موثر بر مهاجرت نخبگان از دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ایران . گام های توسعه در آموزش پزشکی، 6(2): 181-184.
-Akman V. (2021) Factors in flouncing international student migration: A survey and evaluators of Turkeys case. Interdisciplinary. Journal of Contemporary Research in Business, 11(5): 390-415.
- Bozorgzad, S, Kazemipour, Sh., & Mohseni, R.(2020). Investigating socio-economic factors affecting the tendency of elites to emigrate abroad. Strategic Studies On Youth and Sports,19(48):297-321.
- Esmaelzadeh,A., & Zaker Salehi,Gh.(2014). A Study on Iranian Elite Migration. Strategic Studies On Youth and Sports,13(26),109-130.
-Fiedler, R., & Dehnavi, E. A. (2024) Weaknesses of policy making in Iran to reduce the rate of departure of elites from the country. THE American Journal of Humanities and Social Sciences Research (THE AJHSSR), 7(3): 1-6.
- Haghdoost A A, & Fasihi Harandi M.(2022). Proposed Strategies for Retaining and Maintaining Skilled Human Resources in the Field of Health. Iran J Cult Health Promot , 6 (2) :219-223
- Jannesar M, & Seyedi S M.(2023). A Multi-dimensional Look at Migration of Health Talents and Professionals in Iran. Iran J Cult Health Promot , 7 (2) :226-234
-Krieger, T. (2023) Elites and health infrastructure improvements in industrializing regimes. J Econ Growth.
- Malekpour Afshar R, Haghdoost A A, Dehnavieh R, Sheikhzadeh R, Mousavi S M, Rezaei P, et al .(2022) Causes and Solutions of the Brain Drain in Iran. Iran J Cult Health Promot , 6 (1) :81-87.
- Momeni J, Alvandi Fard M M, Qayenipour P, Ezzatabadipour M, Hosseini E, Beiraghdar F et al .(2023). Management And Support of Health Elites: Opportunities, Challenges and Solutions. J Mazandaran Univ Med Sci , 33 (2) :411-428.
- Nouri Hekmat, S, Maleki, M, Attar Brothers Moghaddam. H ., & Dehnavieh, R.(2009). Factors affecting elite migration from the perspective of students at Iran University of Medical Sciences. Strides in Development of Medical Education,6(2):181-184.
- Ragheb, A., & Karami, M.(2025). Iranian Brain Drain: Causes and Solutions Through a Meta-Synthesis Approach.Journal of Population Association of Iran,19(38):333-366.
-Safaie, N., Chakmehchi Khiavi, F., & Shahsavar, M. S. (2023). Examining the Emigration of Elites from Iran: A System Dynamics Approach. Journal of Systems Thinking in Practice, 2(4), 17-32.
- Sharifi, R, Zul Qadr, M., & Jafari Payband, F.(2021). Investigating the policies of the Islamic Republic of Iran in the field of attracting and maintaining elites and top talents.Internatonal Relations Research Quarterly,11(1):345-369.
- Sharifi, R, Zul Qadr, M., & Jafari Payband, F.(2024). Explanation of the ideal policy model of the Islamic Republic of Iran in the field of top talents and elites. quarterly Journal of Sociology StudIES,16(61):129-150.
-Szpakowski R, Zając PW, Dykowska G, Sienkiewicz Z, Augustynowicz A & Czerw A. (2016) Labour migration of Polish nurses: a questionnaire survey conducted with the Computer Assisted Web Interview technique. Szpakowski et al. Human Resources for Health, 14(1): 79-88.
- Vahid Dastjerdi, M, Soltankhah, N, Pasalar, P, Hosseini, M, Sheikh Al-Islamzadeh, M.(2025). Challenges and Strategic Priorities of Health Elites. Iran J Cult Health Promot,5(1):12-17.
- Zandi, R, Vakilalroaia, Younos., & Farhadi Nejad, M.(2019). Designing a Model for Maintaining Elite Gene with an Emphasis on Graduates of Higher Education and Ministry of Health.Journal of Applied Sociology,30(76):97-112.
