رابطه صفات تاریک شخصیت و اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی با نقش میانجی سبکهای مقابلهای
الموضوعات : روانشناسی
علی محمدزاده
1
,
سیده منیر محمدی زاویه
2
1 - گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 - گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
الکلمات المفتاحية: صفات تاریک شخصیت, اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی, سبکهای مقابلهای,
ملخص المقالة :
هدف پژوهش حاضر تعیین مدل ساختاری رابطه بین صفات تاریک شخصیت و اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی با نقش میانجی سبکهای مقابلهای بود. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات توصیفی- همبستگی بود. جامعه پژوهش شامل تمامی دانشآموزان مقطع متوسطه دوم شهر خلخال بود و با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای مرحلهای، 300 نفر انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها شامل پرسشنامه اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی، مقیاس صفات تاریک شخصیت و سیاهه سبکهای مقابله با موقعیتهای استرسزا بود. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در برنامههای SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 21 انجام شد. یافتهها نشان داد که صفات تاریک ماکیاولیسم، سادیسم و سبکهای هیجانمدار و اجتنابی اثر مثبت و معنادار و سبک مسئلهمدار اثر منفی و معناداری بر اعتیاد به شبکههای اجتماعی دارند. نتایح نشان میدهد که صفات تاریک شخصیت بهطور مستقیم و غیرمستقیم ازطریق سبکهای مقابلهای مختلف بر اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی تأثیرگذار هستند. این یافتهها حاکی از آن است که افراد با ویژگیهای شخصیتی تاریک و سبکهای مقابله هیجانمدار و اجتنابی بیشتر در معرض خطر اعتیاد به شبکههای اجتماعی قرار دارند.
تسنیمی، مهشید.، دبیری، سولماز و حسینی المدنی، سیدعلی (1404). مدل ساختاری پیشبینی اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی براساس صفات شخصیت: نقش میانجیگر خود تنظیمی، مجله روانشناسی، 29 (1)، 135- 125. http://iranapsy.ir/Article/49031/FullText33 جوکار، مهران.، کرمی، جهانگیر.، مومنی، خدامراد. (1401). آزمون مدل اعتیاد به اینترنت براساس جنبههای آسیبشناسی روانی، شخصیتی و شناخت اجتماعی با میانجیگری راهبردهای مقابلهای و انتظارات استفاده از اینترنت. مجله علوم روانشناختی، ۲۱ (۱۱۸)، 2020- 2003. doi:10.52547/JPS.21.118.2003
صادق زاده، رقیه.، احدی، حسن.، درتاج، فریبرز و منشئی، غلامرضا. (1397). ساخت و بررسی ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه اعتیاد به شبکههای اجتماعی مجازی در نوجوانان. فصلنامه مطالعات اندازه گیری و ارزشیابی آموزشی، 8 (24)، 264- 235. jresearch.sanjesh.org/article_34189.html
فرهادی، مهران.، محققی، حسین.، عبدالهی مقدم، مریم و حسنوند، فضل اله. (1395). طراحی مدلی برای تبیین شادکامی بر اساس سبکهای مقابله با استرس و تابآوری روانشناختی در دانشجویان دانشگاه فرهنگیان استان همدان. فصلنامه روانشناسی تربیتی، 12(41)، 163- 184. doi:/10.22054/jep.2016.7045
قریشی، راد فخرالسادات. (۱۳۸۸). اعتباریابی مقیاس مقابله با موقعیتهای استرسزای اندلر و پارکر. مجله علوم رفتاری، 6 (1)، 16- 1. https://www.behavsci.ir/article_67661_8fc656cbb8e0df9f9eb800d4471896d3.pdf
نجارپور استادی، سعید و رضازاده روژین (1403). پیشبینی آسیب پذیری روانشناختی دانشجویان براساس صفات تاریک شخصیت و اعتیاد به فضای مجازی، مجله روانشناسی، 28 (4)، 495- 486. http://www.iranapsy.ir/fa/Article/46500
یوسفی، رحیم و ایمان زاد، آیسان. (1397). اعتباریایی مدل صفات چهارگانه تاریک شخصیت. مجله روانپزشکی و روانشناسی ایران، 24(2)،301- 190.doi: 10.32598/ijpcp.24.2.190
یوسفی، رحیم.، فرزانه، الهام و شالچی، بهزاد (1403). اعتباریابی متقاطع الگوی صفات 9 گانه تاریک شخصیت: 9 گانههای شوم، مجله روانشناسی، 28 (1)، 44- 33. http://www.iranapsy.ir/Article/44679/FullText
Barberis, N., Sanchez-Ruiz, M. J., Cannavò, M., Calaresi, D., & Verrastro, V. (2023). The dark triad and trait emotional intelligence as predictors of problematic social media use and engagement: the mediating role of the fear of missing out. Clinical neuropsychiatry, 20(2), 129-140. doi:/10.36131/cnfioritieditore20230205
Bekiari, A., & Spanou, K. (2017). Machiavellianism in universities: Perceiving exploitation in student networks. Social Networking, 7(01), 19-31. doi:/10.4236/sn.2018.71002.
Biolik, E. (2025). Different shades of narcissism at work: The relationships of narcissism dimensions with work-related outcomes. Personality and Individual Differences, 233, 112943. doi:10.1016/j.paid.2024.112943
Brajković, L., Jelinčić, K., & Kopilaš, V. (2022). Relationship between dark triad, coping styles, sensation seeking and substance use among youth. The Open Psychology Journal, 15(1). doi:/10.2174/18743501-v15-e2210120
Cheng, C., Sun, P., & Mak, K. K. (2015). Internet addiction and psychosocial maladjustment: Avoidant coping and coping inflexibility as psychological mechanisms. Cyberpsychology, Behavior and Social Networking, 18(9), 539–546. doi: 10.1089/cyber.2015.0121
Cheng, M., Wang, S., Wang, Y., Zhang, R., & Qin, L. (2023). Physical activity reduces internet addiction among “post-00” college students: The mediating role of coping styles. Frontiers in Psychology, 13, 1052510. doi:10.3389/fpsyg.2022.1052510
Demircioğlu, Z. I., & Göncü-Köse, A. (2023). Antecedents of problematic social media use and cyberbullying among adolescents: attachment, the dark triad and rejection sensitivity. Current Psychology, 42(35), 31091-31109. https://doi.org/10.1007/s12144-022-04127-2
Endler, N. S., & Parker, J. D. (1990). Multidimensional assessment of coping: A critical evaluation. Journal of Personality and Social Psychology, 58(5), 844–854. doi:10.1037/0022-3514.58.5.844
Favieri, F., Forte, G., Savastano, M., & Casagrande, M. (2024). Validation of the brief screening of Social Network Addiction Risk. Acta Psychologica, 247, 104323. doi: 10.1016/j.actpsy.2024.104323
Gojković, V., Dostanić, J. S., & Đurić, V. (2022). Structure of darkness: The Dark Triad, the ‘dark’ empathy and the ‘dark’narcissism. Primenjena psihologija, 15(2), 237-268. doi:10.19090/pp.v15i2.2380
Hua, Y., Wang, W., Shi, J., Wang, H., Xu, K., Shi, G., ... & Lu, C. (2023). Childhood trauma and internet addiction among Chinese adolescents: The mediating role of coping styles. Current Psychology, 42(19), 16507-16517. doi:10.1007/s12144-022-02862-0
Isbulan, O., Cam, E., & Griffiths, M. D. (2024). The mediating effect of social network identity management on the relationship between personality traits and social media addiction among pre-service teachers. BMC psychology, 12(1), 146-157. doi:10.1186/s40359-024-01653-5
Lei, H., Cheong, C. M., Li, S., & Lu, M. (2018). The relationship between coping style and internet addiction among mainland Chinese students: A meta-analysis. Psychiatry Research, 270, 831–841.doi: 10.1016/j.psychres.2018.10.079
Leite, Â., Cardoso, S., & Monteiro, A. P. (2023). Dark personality traits and online behaviors: Portuguese versions of cyberstalking, online harassment, flaming and trolling scales. International journal of environmental research and public health, 20(12), 6136. doi:10.3390/ijerph20126136
Lervik-Olsen, L., Andreassen, T. W., & Fennis, B. M. (2024). When enough is not enough: behavioral and motivational paths to compulsive social media consumption? European Journal of Marketing, 58(2), 519-547. doi:10.1108/EJM-12-2022-0898
Lobbestael, J., Slaoui, G., & Gollwitzer, M. (2023). Sadism and personality disorders. Current psychiatry reports, 25(11), 569-576. doi: 10.1007/s11920-023-01466-0
Malhotra, A. (2020). Dark personality, forgiveness and coping styles among military officials and civilians. International Journal of Indian Psychȯlogy, 8(2). doi: 10.25215/0802.025
Pabian, S., & Vandebosch, H. (2023). The Dark Tetrad, online moral disengagement, and online aggression perpetration among adults. Telematics and Informatics Reports, 11, 100089. Doi:10.1016/j.teler.2023.100089
Piko, B. F., Krajczár, S. K., & Kiss, H. (2024). Social Media Addiction, Personality Factors and Fear of Negative Evaluation in a Sample of Young Adults. Youth, 4(1), 357-368.doi:10.3390/youth4010025
Rodrigues, F., Morouço, P., & Santos, T. (2023). Testing the associations between coping, mental health, and satisfaction with life in Portuguese workers. European journal of investigation in health, psychology and education, 13(7), 1245-1256. doi:10.3390/ejihpe13070092
Tang, W. Y., Reer, F., & Quandt, T. (2022). The interplay of the Dark Triad and social media use motives to social media disorder. Personality and Individual Differences, 187, 111402. doi:10.1016/j.paid.2021.111402
Tanhan, F., Özok, H. İ., Kaya, A., & Yıldırım, M. (2024). Mediating and moderating effects of cognitive flexibility in the relationship between social media addiction and phubbing. Current Psychology, 43(1), 192-203. doi: 10.1007/s12144-023-04242-8
Thiagarajan, S., Venkatachalam, Y., & Sebastian, K. (2017). What’s feeding your monster? A look at narcissistic tendency and low self-esteem as driving forces behind the growth of social media dependency. Int. J. Indian Psychol, 4, 80-88.doi:10.25215/0403.029
Tullett-Prado, D., Doley, J. R., Zarate, D., Gomez, R., & Stavropoulos, V. (2023). Conceptualizing social media addiction: a longitudinal network analysis of social media addiction symptoms and their relationships with psychological distress in a community sample of adults. BMC psychiatry, 23(1), 509-537. doi:10.1186/s12888-023-04985-5
Turan, M. E., Adam, F., Kaya, A., & Yıldırım, M. (2024). The mediating role of the dark personality triad in the relationship between ostracism and social media addiction in adolescents. Education and Information Technologies, 29(4), 3885-3901. doi:10.1007/s10639-023-12002-1
Wang, X., Ding, T., Lai, X., Yang, C., & Luo, J. (2023). Relationship among psychological capital, coping style and anxiety of Chinese college students. Rivista di psichiatria, 22, 3233–3243. doi:10.1007/s11469-023-01045-7
Wu, S., Xu, Z., Zhang, Y., & Liu, X. (2019). Relationship among psychological capital, coping style and anxiety of Chinese college students. Rivista di psichiatria, 54(6),264-268. doi: 10.1708/3281.32545
Xia, F., Liu, M., & Liu, T. (2023). The role of coping styles in mediating the dark triad and bullying: an analysis of gender difference. Behavioral Sciences, 13(7), 532-544. doi:10.3390/bs13070532
Yıldırım, M., Öztürk, A., & Solmaz, F. (2023). Fear of COVID-19 and sleep problems in Turkish young adults: Mediating roles of happiness and problematic social networking sites use. Psihologija, 56(4), 497-515. doi:/10.2298/PSI220412027Y
