اثربخشی درمان مبتنی بر مدل باکوم و زوجدرمانی هیجانمدار بر بخشودگی، شرم درونیشده و حل مسئله در قربانیان خیانت زناشویی
الموضوعات : روانشناسی خانواده
منیره محمدی نژاد مطلق
1
,
حسن بافنده قراملکی
2
,
غلامرضا چلبیانلو حسرتانلو
3
,
عزت اله احمدی
4
1 - گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
2 - روه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
3 - روه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
4 - روه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
الکلمات المفتاحية: درمان مبتنی بر مدل باکوم, زوجدرمانی هیجانمدار, بخشودگی, شرم, حل مسئله, خیانت,
ملخص المقالة :
پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر مدل باکوم و زوجدرمانی هیجانمدار بر بخشودگی، شرم درونیشده و حل مسئله در زنان قربانی خیانت زناشویی انجام شد. این پژوهش از نوع شبهآزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون- پیگیری و دارای گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان آسیبدیده از خیانت زناشویی مراجعهکننده به مراکز طلاق شهر تهران در پاییز سال ۱۴۰۳ بود که از میان آنان، ۴۵ نفر به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهصورت تصادفی در سه گروه ۱۵ نفری (زوجدرمانی هیجانمدار، درمان مبتنی بر مدل باکوم و گروه کنترل) جایگزین شدند. شرکتکنندگان به مقیاسهای بخشودگی پولارد (۱۹۹۸)، شرم درونیشده کوک (۱۹۹۳) و پرسشنامه حل مسئله خانواده احمدی (۲۰۱۰) پاسخ دادند. گروههای آزمایش طی ۸ جلسه ۴۵ دقیقهای بهصورت هفتگی تحت مداخله قرار گرفتند. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و به کمک نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. نتایج نشان داد هر دو مداخله بر بخشودگی، شرم درونیشده و حل مسئله اثربخش بودهاند. همچنین، در متغیرهای بخشودگی و حل مسئله، درمان مبتنی بر مدل باکوم اثربخشی بیشتری نسبت به زوجدرمانی هیجانمدار داشت، درحالیکه در متغیر شرم درونیشده، زوجدرمانی هیجانمدار مؤثرتر بود (05/0 >P) .براساس یافتهها، هر دو رویکرد درمانی قابلیت استفاده در مداخلات زوجدرمانی را دارند.
آرین فر، نیره؛ اعتمادی، عذرا. (1395). مقایسه اثربخشی زوجدرمانی یکپارچه نگر و هیجان مدار بر صمیمیت زناشویی (زوجین آسیبدیده از خیانت همسر. مجله پژوهشهای مشاوره، 15(59)8-36.
باکوم، دونالد؛ اسنایدر، داگلاس؛ گوردون، کریستن. (1396). رهایی از پیمان شکنی زناشویی. راهنمای درمانگران. ترجمه: موزیری و نادری، تهران: انتشارت ارجمند. .
جعفری، لیلا؛ رحیمیان بوگر، اســحق؛ جراره، جمشــید و تقوائینیا، علی. (1402) مقایســه زوج درمانی متمرکز بر هیجان و زوج درمانی گاتمن بر سازش زناشویی و چهار اسب سوارکار نابودگر زوجین. مجله روانشناسی، 27(3)، 250- 242. .
رجبی، غ.؛ عباسی، ق. (1391).. بررسی رابطه خود انتقادی، اضطراب اجتماعی و ترس از شکست با شرم درونی شده در دانشجویان. پژوهشهای روانشناسی بالینی و مشاوره، (1)2. .
سودانی، منصور؛ کریمی، جواد؛ مهرابی زاده هنرمند، مهناز؛ نیسی، عبدالکاظم. (1391). اثربخشی زوج درمانی هیجانمدار بر کاهش آسیبهای ناشی از خیانت همسر. تحقیقات علوم رفتاری، 10(4)، 1-16. .
فارابی، مریم؛ تیموری، سعید؛ رجایی، علیرضا. (1402). مقایسه اثربخشی زوج درمانی شناختی رفتاری ترکیبی و زوج درمانی رفتاری یکپارچه بر عملکرد خانواده در زوجین دارای روابط فرا زناشویی. روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 10(1)، 31-44. .
کیهان، فیروزه؛ غنیفر، محمدحسن؛ آهی، قاسم. (1401). مقایسه اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار و زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر شاخصهای معنوی ) صبر و بخشش (در زوجین آسیب دیده از روابط فرازناشویی. فصلنامه خانواده درمانی کاربردی، 3(3 پیاپی 12) 20-34. .
محمدی، محمد؛ اژهای، جواد؛ غلامعلی لواسـانی، مسـعود. (1397). ثربخشـی آموزش رویکرد هیجان مدار بر دلزدگی زناشـویی و میل به طلاق در زوجها. مجله روانشناسی، 22(4)، 362- 378. .
مسعودی، زهرا؛ اسمخانی اکبرنژاد، هادی (1403). اثربخشی زوج درمانی هیجانمدار بر بخشش و صمیمیت جنسی زنان آسیب دیده از خیانت زناشویی. مجله روانشناسی، 28(2)، 162- 170. .
Ahmadi, K., Ashrafi, S. M. N., Kimiaee, S. A., Afzali, M. H. (2010). Effect of family problem-solving on marital satisfaction. Journal of Applied Sciences, 10, 682-87. DOI:10.3923/jas.2010.682.687
Allison R. T. (2017). Communication and parental infidelity: A qualitative analysis of how adult children cope in a topic- avoidant environment. Journal of Divorce & Remarriage, 58(3), 175-193. DOI:10.1080/10502556.2017.1300019
Bahari F, Seyf S. (2000). Forgiveness: Introducing a Therapeutic Model in Marriage and Family Counseling. Counseling Research, 2 (8), 49-66.
Balderrama-Durbin, C., Stanton, K., Snyder, D. K., Cigrang, J. A., Talcott, G. W., Smith Slep, A. M., & Cassidy, D. G. (2017). The risk for marital infidelity across a year-long deployment. Journal of Family Psychology, 31(5), 629-634. DOI:10.1037/fam0000281
Baucom, D. H., Pentel, K. Z., Gordon, K. C., & Snyder, D. K. (2017). An integrative approach to treating infidelity in couples. In Foundations for Couples' Therapy (pp. 206-215). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315678610-21
Baucom DH, Snyder DK, Gordon KC. (2007). Getting past the affair: A program to help you cope, heal, and move on—Together or apart. New York: Guilford Press.
Baucom DH, Snyder DK, Gordon KC. (2011). Helping couples get past the affair: A clinician's guide, New York: Guilford Publications.
Bendixen, M., Kennair, L. E. O., & Grøntvedt, T. (2018). Forgiving the unforgivable: Couples’ forgiveness and expected forgiveness of emotional and sexual infidelity from an error management theory perspective. Evolutionary Behavioral Sciences, 12(4), 322-352. https://doi.org/10.1037/ebs0000110
Buss, D. M. (2018). Sexual and emotional infidelity: Evolved gender differences in jealousy prove robust and replicable. Perspectives on Psychological Science, 13(2), 155-160. DOI:10.1177/1745691617698225
Catalina, W. M. (2017). Emotion-focused couples therapy, person-centered & experiential psychotherapies. Journal of the World Association for Person-Centered and Experiential Psychotherapy and Counseling, 16(3), 236-255. DOI:10.1080/14779757.2017.1330706
Champion, L.A., & Power, M.J. (2000). Adult psychological problems: an introduction. Taylor & Francis. https://doi.org/10.4324/9780203970478 Cook, DR. (1993). The internalized shame scale manual. Menomonie, WI: Channel Press.
D'Zurilla, T.J., & Nezu, A.M. (1990). Development and preliminary evaluation of the Social Problem-Solving Inventory. Psychological Assessment: A Journal of Consulting and Clinical Psychology, 2(2), 156-163. https://doi.org/10.1037/1040-3590.2.2.156
Fincham, F. D. & May, R. W. (2017). Infidelity in romantic relationships. Current Opinion in Psychology, 13, 70-74. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2016.03.008
Forgatch, M.S. (1989). Patterns and outcome in family problem solving: The disrupting effect of negative emotion. Journal of Marriage and the Family, 51(1), 115-124. https://doi.org/10.2307/352373
Franckowiak, M. (2017). Intimacy after Sexual Trauma: Clinical Perspectives (Master’s thesis). Available from Sophia, the St. Catherine University repository website:
Gilbert P. (2011). Shame in psychotherapy and the role of compassion focused therapy. Washington DC: American psychological Association. https://doi.org/10.1037/12326-014
Gilbert, P. (2007). The evolution of shame as a marker for relationship security: A biopsychosocial approach.
Glass SP, Wright TL. (2007). Reconstructing marriages after the trauma of infidelity. In: Halford WK, Markman HJ, editors. Clinical handbook of marriage and couples’ interventions. New York, NY: John Wiley & Sons; p. 471-507.
Kamper, S. J., Apeldoorn, A. T., Chiarotto, A., Smeets, R. J., Ostelo, R. W., Guzman, J., & van Tulder, M. (2015). Multidisciplinary biopsychosocial rehabilitation for chronic low back pain: Cochrane systematic review and meta-analysis. Bmj, 350. DOI: 10.1136/bmj.h444
Kieren, D.K., Maguire, T.O., & Hurlbut, N. (1996). A marker method to test a phasing hypothesis in family problem-solving interaction. Journal of Marriage and the Family, 58(2), 442-455. https://doi.org/10.1177/1054773804270096
Lebow, J. L., & Garcia, A. R. (2022). Theories and Techniques of Couple Therapy. Gabbard's Textbook of Psychotherapeutic Treatments, 423. DOI:10.1176/appi.books.9781615375233.gg20
Matos, M., Pinto‐Gouveia, J., & Gilbert, P. (2013). The effect of shame and shame memories on paranoid ideation and social anxiety. Clinical psychology & psychotherapy, 20(4), 334-349. DOI:10.1002/cpp.1766
McCleary-Sills, J., Namy, S., Nyoni, J., Rweyemamu, D., Salvatory, A., & Steven, E. (2016). Stigma, shame and women's limited agency in help-seeking for intimate partner violence. Global Public Health, 11(1-2): 224-235. DOI:10.1080/17441692.2015.1047391
Munsch, Ch. L. (2015). Her Support, His Support: Money, Masculinity, and Marital Infidelity, American Sociological Review, 80 (3), https://doi.org/10.1177/0003122415579989
Orth, U., Robins, R. W., & Soto, C. J. (2010). Tracking the trajectory of shame, guilt, and pride across the life span. Journal of Personality and Social Psychology, 99(6), 1061-1069. DOI:10.1037/a0021342
Shahmoradi M, Nicknam M, Khakpour R. (2021). A Comparison of the Effects of Cognitive Behavioral Couple Therapy and Emotionally Focused Couple Therapy on Love Schemas of Married Women. Journal of Applied Family Therapy, 2(2), 190-210. (In Persian) DOI:10.61838/kman.pwj.2.3.1
Sharifnezhad, A., Toozandejani, H., Porsharifi, H., & Kamyar, A. (2014). The impact of cognitive--behavioral therapy on pain in patients undergoing hemodialysis in 22nd of Bahman hospital in Nishapur. Advances in Environmental Biology, 23-28.
Smith, T. (2004). Attachment Style of Marriage Adjustment and Responses to Interaction. Journal of Social and Personal Relationships. 18 (2). 263-289. DOI:10.1177/0265407501182006
Soltani, M., Shairi, M. R., Roshan, R., & Rahimi, C. (2014). The impact of emotionally focused therapy on emotional distress in infertile couples. International Journal of Fertility & Sterility, 7(4), 337-344. 24520504
Sungur M, Giami A. (2021). Between couple therapy and sex therapy: A cognitive behavioral. https://doi.org/10.1016/j.sexol.2020.12.012
Toplu-Demirtaş, E., & Fincham, F. D. (2018). Dating infidelity in Turkish couples: The role of attitudes and Intentions. The Journal of Sex Research, 55(2), 252-262. https://doi.org/10.1080/00224499.2017.1365110
Wiebe, S. A., & Johnson, S. M. (2016). A review of the research in emotionally focused therapy for couples. Family Process, 55(3), 390-407. DOI:10.1111/famp.12229
