سبکهای دلبستگی و پریشانی روانشناختی در دانشجویان: نقش واسطهای تنظیم هیجان بین فردی
الموضوعات : روانشناسیعلی محمدی 1 , هادی صمدیه 2 , محمد حسین سالاری فر 3
1 - گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
2 - گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
3 - گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
الکلمات المفتاحية: سبکهای دلبستگی, تنظیم هیجان بینفردی, پریشانی روانشناختی, دانشجویان,
ملخص المقالة :
هدف از پژوهش حاضر، تعیین نقش واسطهای تنظیم هیجان بینفردی در ارتباط میان سبکهای دلبستگی و پریشانی روانشناختی در دانشجویان بود. این مطالعه از نظر هدف بنیادی و به لحاظ روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری را دانشجویان ۱۸ تا ۲۵ ساله دانشگاه بیرجند در سال تحصیلی 1403-1404 تشکیل دادند. از میان این گروه ۴۳۲ نفر با روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از مقیاس سبکهای دلبستگی کولینز و رید (۱۹۹۰)، پرسشنامه تنظیم هیجان بینفردی هافمن و همکاران (2016) و مقیاس پریشانی روانشناختی کسلر (2002) استفاده شد. یافتهها نشان داد سبک دلبستگی اضطرابی، پیشبینیکننده مثبت و معنادار پریشانی روانشناختی (01/0≥P، 184/0 =b) و سبک نزدیکبودن، پیشبینیکننده منفی و معنادار آن (01/0≥P، 275/0- =b) بود درحالیکه سبک وابستگی اثر معناداری بر پریشانی روانشناختی نداشت (05/0≤P، 058/0-=b). همچنین، سبکهای وابستگی (01/0≥P، 192/0 =b)، نزدیکبودن (01/0≥P، 248/0 =b) و اضطرابی (01/0≥P، 389/0 =b)، همگی پیشبینیکننده مثبت تنظیم هیجان بینفردی بودند. نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که نقش میانجی تنظیم هیجان بینفردی در رابطه بین سبکهای دلبستگی و پریشانی روانشناختی معنادار نیست (05/0≤P). با وجود محدودیتهای نمونه و روش، نتایج پژوهش بر اهمیت بررسی ابعاد دلبستگی در سلامت روانی دانشجویان تأکید دارد و میتواند مبنایی برای مداخلات آموزشی و مشاورهای جهت تقویت دلبستگی ایمن و بهبود بهزیستی روانی باشد.
بشارت، محمدعلی و فرهمند، هادی. (1396). نقش واسطهای دشواری تنظیم هیجان در رابطه بین آسیبهای دلبستگی و نشانههای افسردگی و اضطراب. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، 11(44)، 7–16. SID. https://sid.ir/paper/172033/fa
بیگدلی، ایماناله، نجفی، محمود و رستمی، مریم. (۱۳۹۲). رابطه سبکهای دلبستگی، تنظیم هیجانی و تابآوری با بهزیستی روانی در دانشجویان علوم پزشکی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 13(9)، 721–729. http://ijme.mui.ac.ir/article-1-2694-fa.html
پکوک، زهرا، آزادی، محمود، طالبیان شریف، جعفر. (2024). اثر بخشی آموزش تنظیم شناختی هیجان بر عزتنفس و خودآگاهی دانشجویان دختر با تجربه شکست عاطفی. مجله روانشناسی، 2(28)، 216-224. https://rimag.ir/fa/Article/45231
پورنقاش تهرانی، سید سعید، قلندرزاده، زهرا، فراهانی، حجت الله، صابری، سید مهدی و پاشایی بهرام، معصومه. (1397). رابطه بین خشونت خانگی و عملکردهاي شناختی در زنان قربانی همسرآزاري: نقش واسطهاي خود تنظیمی و پریشانی روانشناختی. فصلنامه روانشناسی شناختی، 6(3)، 51-60. http://dorl.net/dor/20.1001.1.23455780.1397.6.3.7.2
تنهای رشوانلو، فرهاد، کارشکی، حسین، امانی، مریم، اسفندیاری، سعیده و ترکمنی، مرضیه. (1398). ویژگیهای روانسنجی مقیاس فشار روانی کسلر (K6) براساس نظریه کلاسیک آزمون و سوال- پاسخ. علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران)، 26(11)، 20-33. http://rjms.iums.ac.ir/article-1-5208-fa.html
دهقان، مجتبی، حسنی، جعفر و شریفی، پریسا. (1398). رابطه میان سبک های دلبستگی و مشکلات بین فردی در افراد بزهکار: نقش واسطه ای نظم جویی شناختی هیجانی و حل مسأله اجتماعی. مطالعات روانشناختی، 15(2)، 78-61. https://doi.org/10.22051/psy.2019.23717.1807
رهنمائی، سمیه، گل پرور، محسن، آقایی، اصغر. (2025). مقایسه اثربخشی بسته آموزشی تعامل کارآمد مادر- نوجوان و آموزش تنظیم هیجان براحساس تنهایی وانعطاف پذیری روانشناختی در دختران نوجوان. مجله روانشناسی، 4(28)، 375-384. https://rimag.ir/fa/Article/42566
زیودار، نجمه، اسکندری، حسین و پزشک، شهلا. (1399). مقایسة تمایلات حرکتی در کودکان 6 تا ۹ سال با سبکهای دلبستگی ایمن و ناایمن. روانشناسی تحولی (روانشناسان ایرانی)، 17(68)، 427-449. https://sanad.iau.ir/Journal/jip/Article/1055143/FullText
سلیمانی، اسماعیل و حبیبی، یعقوب. (1393). ارتباط تنظیم هیجان و تابآوری با بهزیستی روانشناختی در دانشآموزان. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 3(4)، 51-72.
علی دوستی، فاطمه، معافیان، وحیده. (1402). سبکهای دلبستگی و اضطراب مرگ: نقش میانجی دشواری تنظیم هیجان. فصلنامه روان شناسی تحلیلی شناختی، 14(53)، 1-19. https://dorl.net/dor/20.1001.1.28222476.1402.14.53.1.0
فارسیجانی، نیلوفر، پورشهریار، حسین، ملحی، الناز و رضواندل مرزی، فاطمه. (1400). مدل معادلات ساختاری رابطه بین سبک های دلبستگی و پریشانی روانشناختی : نقش واسطه ای طرحواره های هیجانی. نشریه رویش روانشناسی، 4(61)، 65-76. http://dorl.net/dor/20.1001.1.2383353.1400.10.4.19.5
فتحی آشتیانی، مینا، شیخ الاسلامی، راضیه. (1398). رابطه بین سبک دلبستگی و بهزیستی روانشناختی: نقش واسطه ای انعطاف پذیری شناختی. مجله روانشناسی، 2(23)، 147-134. http://www.iranapsy.ir/fa/Article/21522
کربلایی، فاطمه، حسنی، جعفر و نوری قاسمآبادی، ربابه. (1399). رابطه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و افسردگی در دختران دارای روابط عاطفی: نقش میانجی مشکلات بینفردی. فصلنامه پژوهشهای کاربردی روانشناختی، https://doi.org/10.22059/japr.2020.285024.643316
کریم خلیف الشمری، علی، مؤمنی، خدامراد و یزدانبخش، کامران. (۱۴۰۴). نقش واسطهای تنظیم هیجان در رابطه سبکهای دلبستگی با مهارتهای اجتماعی و اضطراب در کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم. مجله علوم روانشناختی، 24(145)، 23–44. https://doi.org/10.52547/JPS.24.145.23
کوچی، صدیقه، مامی، شهرام و احمدی، وحید. (1400). نقش واسطهای راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و خودکارآمدی اجتماعی در رابطۀ بین سبکهای دلبستگی و اضطراب اجتماعی در دانشآموزان دختر دورۀ دوم متوسطه. فصلنامه پژوهشهای کاربردی روانشناختی، 12(4)، 309-326. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22518126.1400.12.4.14.1
لطفی، مژگان، امینی، مهدی و شیاسی، یاسمن. (۱۴۰۰). مقایسه مدلهای درونفردی و بینفردی تنظیم هیجان در تبیین نشانگان اضطراب و افسردگی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 27(3)، 288–301. http://dx.doi.org/10.32598/ijpcp.27.2.2359.2
متقیان، مرضیه و عبدی زرین، سهراب. (1398). پیشبینی روان رنجوری بر اساس سبکهای دلبستگی و طرح وارههای ناسازگار اولیه در مراجعین مراکز مشاوره شهر قم. روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 6(5)، 118-128. http://dx.doi.org/10.29252/shenakht.6.5.118
محمدپور ایردموسی، اعظم، عاقل مسجدی، مریم. (1404). بررسی تعیین تأثیر طلاق عاطفی و خشونت خانگی بر گرایش به روابط فرازناشویی با نقش میانجیگری پریشانی روانشناختی در زنان متأهل. مجله روانشناسی، 1(29)، 57-48. https://rimag.ir/fa/Article/46472
نیرومند، رقیه، صیدمرادی، کاوه، کاکوند، علیرضا و توسلی، زهرا. (1398). اثربخشی آموزش فنون تنظیم هیجان بر کاهش استرس و افزایش تابآوری دانشجویان. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، 14(53)، 7-16. https://sid.ir/paper/367389/fa
Ainsworth, M. S. (1989). Attachments beyond infancy. American psychologist, 44(4), 709. https://doi.org/10.1037//0003-066x.44.4.709
Arab Alidoosti, F., Dehghani, M., Roshan, M., & Robat Milli, S. (2024). The relationship between attachment styles and difficulty in emotion regulation: Investigating the moderating role of reflective functioning. Clinical Psychology and Personality, 22(2), 157–168. https://doi.org/10.22070/cpap.2024.18550.1466
Asgarizadeh, A., Pakdaman, Sh., Hunjani, M., & Ghanbari, S. (2023). Iranian Adaptation of the Revised Adult Attachment Scale: Validity and Reliability in the General Population. Appl. Psychol, 17 (2):167-191.
Barthel, A. L., Hay, A., Doan, S. N., & Hofmann, S. G. (2018). Interpersonal emotion regulation: A review of social and developmental components. Behavior Change, 35(4), 203–216. https://doi.org/10.1017/bec.2018.19
Bell, M. L., Kenward, M. G., Fairclough, D. L., & Horton, N. J. (2013). Differential dropout and bias in randomized controlled trials: when it matters and when it may not. Bmj, 346. https://doi.org/10.1136/bmj.e8668
Blake, J. A., Thomas, H. J., Hurst, C. P., Pelecanos, A. M., McGee, T. R., Najman, J. M., & Scott, J. G. (2024). A two-generation study of attachment in mothers and their young adult offspring: Latent classes of attachment and associations with anxiety and depression. Journal of Affective Disorders, 358, 361–368. https://doi.org/10.1016/j.jad.2024.05.046
Ceren Gökdağ, how does interpersonal emotion regulation explain psychological distress? The roles of attachment style and social support, Personality and Individual Differences, Volume 176, 2021, 110763, ISSN 0191-8869, https://doi.org/10.1016/j.paid.2021.110763.
Ciocca, G., Rossi, R., Collazzoni, A., Gorea, F., Vallaj, B., Stratta, P., & Di Lorenzo, G. (2020). The impact of attachment styles and defense mechanisms on psychological distress in a non-clinical young adult sample: A path analysis. Journal of Affective Disorders, 273, 384-390. https://doi.org/10.1101/2020.04.16.20055608
Collins, N. L., & Read, S. J. (1990). Adult attachment, working models, and relationship quality in dating couples. Journal of personality and social psychology, 58(4), 644. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-3514.58.4.644
Cronin, T. J., Pepping, C. A., & O'Donovan, A. (2018). Attachment to friends and psychosocial well‐being: The role of emotion regulation. Clinical Psychologist, 22(2), 158–167. https://doi.org/10.1111/cp.12159
Dixon-Gordon, K. L., Bernecker, S. L., & Christensen, K. (2015). Recent innovations in the field of interpersonal emotion regulation. Current Opinion in Psychology, 3, 36–42. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2015.02.001
Emerson, D. J., Hair Jr, J. F., & Smith, K. J. (2023). Psychological distress, burnout, and business student turnover: The role of resilience as a coping mechanism. Research in higher education, 64(2), 228-259. https://doi.org/10.1007/s11162-022-09704-9
Ferraro, I. K., & Taylor, A. M. (2021). Adult attachment styles and emotional regulation: The role of interoceptive awareness and alexithymia. Personality and Individual Differences, 173, Article 110641. https://doi.org/10.1016/j.paid.2021.110641
Finch, K., Lawrence, D., Williams, M. O., Thompson, A. R., & Hartwright, C. (2024). Relationships between adverse childhood experiences, attachment, resilience, psychological distress and trauma among forensic mental health populations. The Journal of Forensic Psychiatry & Psychology, 35(5), 660–684. https://doi.org/10.1080/14789949.2024.2365149
Garland E. L. (2021). Mindful Positive Emotion Regulation as a Treatment for Addiction: From Hedonic Pleasure to Self-Transcendent Meaning. Current opinion in behavioral sciences, 39, 168–177. https://doi.org/10.1016/j.cobeha.2021.03.019
Gross JJ, John OP. Individual differences in two emotion regulation processes: implications for affect, relationships, and well-being. J Pers Soc Psychol. 2003 Aug;85(2):348-62. http://doi: 10.1037/0022-3514.85.2.348. PMID: 12916575
Haggerty, G., Hilsenroth, M. J., & Vala-Stewart, R. (2009). Attachment and interpersonal distress: Examining the relationship between attachment styles and interpersonal problems in a clinical population. Clinical Psychology & Psychotherapy, 16(1), 1–9. https://doi.org/10.1002/cpp.596
Henschel, S., Nandrino, J.-L., & Doba, K. (2020). Emotion regulation and empathic abilities in young adults: The role of attachment styles. Personality and Individual Differences, 156, Article 109763. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.109763
Hofmann, S. G., Carpenter, J. K., & Curtiss, J. (2016). Interpersonal emotion regulation questionnaire (IERQ): Scale development and psychometric characteristics. Cognitive therapy and research, 40, 341-356. https://doi.org/10.1007/s10608-016-9756-2
Jones, J. D., Brett, B. E., Ehrlich, K. B., Lejuez, C. W., & Cassidy, J. (2014). Maternal attachment style and responses to adolescents’ negative emotions: The mediating role of maternal emotion regulation. Parenting: Science and Practice, 14(3–4), 235–257. https://doi.org/10.1080/15295192.2014.972760
Kartal, C. N. (2023). Investigating the different roles of avoidant and anxious attachment on psychological well-being mediated by interpersonal emotion regulation (Master’s thesis, Utrecht University). Utrecht University Repository. https://studenttheses.uu.nl/handle/20.500.12932/44729
Kessler, R. C., Andrews, G., Colpe, L. J., Hiripi, E., Mroczek, D. K., Normand, S. L., & Zaslavsky, A. M. (2002). Short screening scales to monitor population prevalences and trends in non-specific psychological distress. Psychological medicine, 32(6), 959-976. https://doi.org/10.1017/s0033291702006074
Kopels, M. C., & Roulette, C. J. (2023). Food insecurity, diet and mental distress among resource insecure students during COVID-19. Evolution, Medicine, and Public Health, 11(1), 18-29. https://doi.org/10.1093/emph/eoad001
Levy, K. N., Ellison, W. D., Scott, L. N., & Bernecker, S. L. (2011). Attachment style. Journal of clinical psychology, 67(2), 193-203. https://doi.org/10.1002/jclp.20756
Levy-Gigi, E., & Shamay-Tsoory, S. G. (2017). Help me if you can: Evaluating the effectiveness of interpersonal compared to intrapersonal emotion regulation in reducing distress. Journal of behavior therapy and experimental psychiatry, 55, 33–40. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2016.11.008
Malik, S., Wells, A., & Wittkowski, A. (2015). Emotion regulation as a mediator in the relationship between attachment and depressive symptomatology: A systematic review. Journal of Affective Disorders, 172, 428–444. https://doi.org/10.1016/j.jad.2014.10.007
Mazza C, Colasanti M, Ricci E, Di Giandomenico S, Marchetti D, Fontanesi L, Verrocchio MC, Ferracuti S, Roma P. The COVID-19 Outbreak and Psychological Distress in Healthcare
Workers: The Role of Personality Traits, Attachment Styles, and Sociodemographic Factors. Sustainability. 2021; 13(9):4992. https://doi.org/10.3390/su13094992
Messina, I., Calvo, V., & Grecucci, A. (2023). Attachment orientations and emotion regulation: new insights from the study of interpersonal emotion regulation strategies. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process, and Outcome, 26(3). https://doi.org/10.4081%2Fripppo.2023.703
Messina, I., Calvo, V., Masaro, C., Ghedin, S., & Marogna, C. (2021). Interpersonal emotion regulation: From research to group therapy. Frontiers in Psychology, 12, 636919. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.636919
Nielsen, S. K. K., Lønfeldt, N., Wolitzky-Taylor, K. B., Hageman, I., Vangkilde, S., & Daniel, S. I. F. (2017). Adult attachment style and anxiety: The mediating role of emotion regulation. Journal of Affective Disorders, 218, 253–259. https://doi.org/10.1016/j.jad.2017.04.047
Ozeren G. S. (2022). The correlation between emotion regulation and attachment styles in undergraduates. Perspectives in psychiatric care, 58(2), 482–490. https://doi.org/10.1111/ppc.12902
Parada‐Fernández, P., Herrero‐Fernández, D., Oliva‐Macías, M., & Rohwer, H. (2021). Analysis of the mediating effect of mentalization on the relationship between attachment styles and emotion dysregulation. Scandinavian Journal of Psychology, 62(3), 312–320. https://doi.org/10.1111/sjop.12717
Priceputu, M. (2012). Attachment style – From theory to the integrative intervention in anxious and depressive symptomathology. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 33, 934–938. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.01.259
Ray-Yol, E., & Altan-Atalay, A. (2022). Interpersonal emotion regulation and psychological distress: what is the function of negative mood regulation expectancies in this relationship? Psychological Reports, 125(1), 280-293. https://doi.org/10.1177/0033294120968086
Riva Crugnola, C., Bottini, M., Madeddu, F., Preti, E., & Ierardi, E. (2021). Psychological distress and attachment styles in emerging adult students attending and not attending a university counselling service. Health Psychology Open, 8(1), 1–9. https://doi.org/10.1177/20551029211016120
Ryu, S., & Fan, L. (2023). The relationship between financial worries and psychological distress among US adults. Journal of Family and Economic Issues, 44(1), 16-33. https://doi.org/10.1007/s10834-022-09820-9
Schreiber, J. B., Nora, A., Stage, F. K., Barlow, E. A., & King, J. (2006). Reporting structural equation modeling and confirmatory factor analysis results: A review. The Journal of educational research, 99(6), 323-338. http://dx.doi.org/10.3200/JOER.99.6.323-338
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2012). A beginner's guide to structural equation modeling. Routledge.
Soleimani, S., Mofrad, F., & Kareshki, H. (2018). Interpersonal emotion regulation questionnaire (IERQ) in Persian speaking population: Adaption, factor structure and psychometric properties. International Journal of Applied Behavioral Sciences, 3(4), 42-49. https://doi.org/10.22037/ijabs.v3i4.16483
Springstein, T., Hamerling-Potts, K. K., Landa, I., & English, T. (2023). Adult attachment and interpersonal emotion regulation motives in daily life. Emotion, 23(5), 1281–1293. https://doi.org/10.1037/emo0001169
Stevens, J. P. (2012). . Routledge.
West, S. G., Finch, J. F. & Curran, P. J. (1995). Structural equation models with non-normal variables: Problems and remedies, In R. H. Hoyle (Ed.), Structural equation modeling: Concepts, issues and... 56-75), Sage, Thousand Oaks, 1995.
Zaki, J., & Williams, W. C. (2013). Interpersonal emotion regulation. Emotion (Washington, D.C.), 13(5), 803–810. https://doi.org/10.1037/a0033839
Zerach, G., & Elklit, A. (2020). Attachment and social support mediate associations between Poly victimization and psychological distress in early adolescence. International Journal of Psychology, 55(3), 380-391. https://doi.org/10.1002/ijop.12590
Zuccala, M., Modini, M., & Abbott, M. J. (2021). The role of death fears and attachment processes in social anxiety: A novel hypothesis explored. Australian Journal of Psychology, 73(3), 381-391. https://doi.org/10.1080/00049530.2021.1917307
