آسیبشناسی آثار اجتماعی و فرهنگی نظام رتبهبندی معلمان: مورد مطالعه: معلمان استان خوزستان
الموضوعات : مسائل اجتماعی مرتبط با نهاد آموزش و پرورش
1 - دانشجوی دکتری رفاه تعاون اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: آموزش و پرورش, رتبهبندی معلمان, توسعه حرفهای معلمان, کیفیت آموزشی و ارزیابی تأثیرات اجتماعی,
ملخص المقالة :
هدف مقاله حاضر، ارزیابی طرح رتبهبندی معلمان از منظر اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی است، تا ضمن شناسایی تأثیرات مثبت و منفی، راهکارهای تعدیلی ارائه شود. جامعه مورد مطالعه، معلمان استان خوزستان هستند که مشمول این طرح شدهاند. دادهها از طریق مصاحبه و مطالعات اسنادی جمعآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهد که تأثیرات منفی اجتماعی شامل: رقابت ناسالم و تضعیف روابط همکاری، تمرکز بر مستندسازی به جای آموزش، ایجاد احساس ناکامی و بیعدالتی، فشار روانی ناشی از ارزیابی و مستندسازی است. در مقابل، تأثیرات مثبت اجتماعی عبارتند از: بهبود کیفیت آموزش و یادگیری، بهبود انگیزه و تعهد شغلی، تأثیر مثبت بر احساس شخصی و توسعه حرفهای مستمر. از جنبه فرهنگی، تأثیرات منفی شامل خدشهدار شدن منزلت حرفهای است. تأثیرات مثبت فرهنگی نیز شامل ارتقا و بهبود فرهنگ یادگیری و ارزشهای شایستگیمحور احصا شدند. در بُعد اقتصادی، تأثیرات منفی شامل افزایش هزینههای آموزشی است، در حالی که افزایش حقوق و مزایا، استقرار نظام پرداخت مبتنی بر شایستگی از تأثیرات مثبت اقتصادی به شمار میروند. نتایج نشان میدهد که اجرای نظام رتبهبندی بدون توجه به تمامی ابعاد و چالشها، نمیتواند مؤثر باشد. از اینرو رویکردی جامع، علمی و واقعبینانه، با تأکید بر عدالت، شفافیت، توسعه حرفهای و رضایت معلمان، برای موفقیت این طرح، ضروری است.
ج، رابل جی (1389) راهنمای عملی ارزیابی تأثیر اجتماعی، ترجمه محمدعلی رمضانی و مرتضی قلیچ، تهران، جامعهشناسان.
حاجیبابایی، حمیدرضا و وحید کیارشی و مهدی ادهم و عباس صدری و هاشم مسعودی آشتیانی (1392) نظام رتبهبندی حرفهای معلمان و جذب و تأمین منابع انسانی وزارت آموزش و پرورش، معاونت توسعه و پشتیبانی وزارت آموزش و پرورش، تهران، نگارش شرق.
روچ، کریس (1387) ارزیابی تأثیر پروژه، ترجمه حسن چاوشیان، تهران، نشر اختران با حمایت مالی دفتر مطالعات اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران.
عزیزی تراب، زهرا و بهناز مهاجران و محمد حسنی (1401) «طراحی الگوی کیفیتبخشی نظام رتبهبندی معلمان»، پژوهش در نظامهای آموزشی، دوره شانزدهم، شماره 57، صص 37-50.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23831324.1401.16.57.3.2.
فاضلی، محمد (1396) ارزیابی تأثیرات اجتماعی، شهرداری تهران، اداره کل مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران، جامعهشناسان.
قاضی میرسعید، سید سعید (1402) نقد آییننامه رتبهبندی معلمان و ارائه راهکار، قابل دسترسی در: https://iranthinktanks.com/criticizing-the-teacher-rating-regulations-and-providing-a-solution.
قانون نظام رتبهبندی معلمان (1401) وزارت آموزشوپرورش.
مولایی، زینب و جهانگیر یاری حاج عطالو (1384) «نقش رتبهبندی معلمان بر بهبود اشتیاق شغلی آنان در مدارس متوسطه شهرستان مراغه»، نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، دوره 6، شماره 20، صص 1604- 1616.
https://www.majournal.ir/index.php/ma/article/view/1364.
نامداری پژمان، مهدی و محدثه پاکنظر (1399) «ساختار تربیت معلم در کشورهای شرق آسیا با تأکید بر نظام سنجش صلاحیت و رتبهبندی معلمان»، فصلنامه پژوهش در تربیت معلم، دورۀ 4، شماره2 ، صص ۹-35.
https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.26457725.1400.4.2.1.5.
نظری، شهرام و بهزاد دیوکان و محسن کوثریپور (1398) «تبیین شاخصهای ارزیابی عملکرد معلمان تربیت بدنی شهر تهران»، فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره 141، صص 107-124.
Dor: https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.10174133.1399.36.1.6.0.
وان¬شوتن، مارلیس و فرانک ونکلی و رول اسلوتوگ (1388) «مفهومپردازی فرآیند تغییر اجتماعی و پیامدهای اجتماعی»، در: راهنمای بینالمللی برآورد پیامدهای اجتماعی، تألیف بکر و دیگران، ترجمه هادی جلیلی، دفتر مطالعات اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران، تهران.
Dandalt, E., & Brutus, S. (2020) Teacher performance appraisal regulation: A policy case analysis. NASSP Bulletin, 104(1), 20-33.
Doi: 10.1177/0192636520911197.
Mangiante, E. M. S. (2011) Teachers Matter: Measus of Teacher Effectiveness in low- Income Minority schools. Educational Assessment Evaluation and Accountability, 23(1), 41-63 .
Doi: 10.1007/s11092-010-9107-x.
Rodriguez, L. A., Swain, W. A., & Springer, M. G (2020)-Sorting through performance evaluations: The influence of performance evaluation reform on teacher attrition and mobility. American Educational Research Journal, 57(6), 2339-2377.
Tanang, H., & Abu, B. (2014) Teacher Professionalism andProfessional Developme Practices in South Sulawesi, Indonesia. Journal of curriculum andteaching, 3(2), 25-42.
Doi:10.5430/jct.v3n2p25.
