اوصاف فرابشری پیامبران و امامان معصوم (ع) از منظر تفاسیر فریقین
الموضوعات : کلام اسلامی
فرشته بلوچی
1
,
محمد مهدي تقديسي
2
,
محمد جعفري هرندي
3
1 - گروه علوم قرآن و حدیث، واحد يادگار امام خميني (ره)، شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامي، تهران، ايران
2 - گروه علوم قرآن و حدیث، واحد يادگار امامخميني(ره)، شهر ری، دانشگاهآزاد اسلامي، تهران، ايران
3 - گروه علوم قرآن و حدیث، واحد يادگار امام خميني(ره)، شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامي، تهران، ايران
الکلمات المفتاحية: پیامبران, امامان, ابعاد فرابشری, قرآن, وحی.,
ملخص المقالة :
امامت نزد شیعه از ویژگی خاصی برخوردار است که همان موجب تمایز امامت نزد شیعه با دیگر فرقه های مسلمان شده است و آن ویژگی، وحیانی بودن امامت نزد شیعه است که ادامه راه نبوت وتکمیل کننده آن می باشد.بدیهی است که این ویژگی مقتضی آن است که امام فردی شبیه پیامبر باشد تا بتواند راه او را ادامه بدهد.کنکاش در آیات و روایات وارده در باب امامت نیز این نظریه را به اثبات می رساند. نویسنده در این مقاله به ویژگیهای فرابشری پیامبران الهی از منظر قرآن وتطبیق آن با امامان معصوم (ع) پرداخته است. چرایی طرح این مسئله به اندیشه برخی مستشرقان و دگراندیشان در نفی ویژگیها و تواناییهای فرابشری و ماورایی انبیا وامامان(ع) و ارجاع این ویژگیها به غلوِ غالیان بازگشت دارد. بر این اساس، پژوهش حاضر تلاش میکند با روش تحلیل متن و رویكرد تحلیل داده ها و یافته های قرآنی، به واكاوی دیدگاه های مفسرین شیعه و سنی راجع به ابعاد فرابشری پیامبران وامامان پرداخته و ضمن تأكید بر جوهر بشری پیامبران، امتیاز ایشان ازسایر افراد بشر را در جنبه معنوی جستجو كند. تبیین و نقد قرائتهای مطرح شده ازچیستی ابعاد فرابشری انبیا در قرآن محور مقاله پیشرو را شكل می دهد. برآیند این تحلیل نشان دهنده بهرهمندی انبيا وامامان معصوم(ع) از اوصاف فرابشري در منطق وحي دارد.
انباری، محمد بن قاسم،(1412ق)، الزاهر فی معانی کلمات الناس، بیروت،موسسه الرساله
ابن منظور، محمد بن مكرم (1408ق) ،لسان العرب، بيروت: دار احياء التراث العربي
ابن عاشور، محمد بن طاهر،(1420ق)، التحرير والتنوير في تفسير القرآن، بیروت، مؤسسه التاريخ، الطبعة الأولى
احسايي، ابن ابي جمهور (1405 ق)، عوالي اللئالي، قم: انتشارات سيد الشهداء
اﺳﺘﺮآﺑﺎدي، ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ،( ١٣٨٢)، اﻟﺒﺮاﻫﻴﻦ اﻟﻘﺎطع ﻓﻲ ﺷﺮح ﺗﺠﺮﻳﺪ اﻟﻌﻘﺎﺋﺪ اﻟﺴﺎطع، ﻗﻢ، ﻣﻜﺘﺐ اﻷﻋﻼم اﻹﺳﻼﻣﻲ.
اﺻﻔﻬﺎﻧﻲ، اﺑﻮﻧﻌﻴﻢ،( ١٤١٢ ق)، دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮه ، ﺑﻴﺮوت، داراﻟﻨﻔﺎﺋﺲ
امام خمینی،روح الله، (الف-1381)،تفسیر سوره حمد، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
امام خمینی،روح الله، (ب-1381)،سرالصلوة، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ هفتم.
ﺑﻴﻬﻘﻲ، اﺑﻮﺑﻜﺮ،( ١٤٠٥ق)، دﻻﺋﻞ اﻟﻨﺒﻮه ، ﺑﻴﺮوت، داراﻟﻜﺘﺐ اﻟﻌﻠﻤﻴﻪ
راﻏﺐ اﺻﻔﻬﺎﻧﻲ، ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ،( ١٤١٢ ق)، ﻣﻔﺮدات أﻟﻔﺎظ اﻟﻘﺮآن، ﻣﺤﻘﻖ ﺻﻔﻮان ﻋﺪﻧﺎن داودي، ﺳﻮرﻳﻪ، دار اﻟﻌﻠﻢ ـ اﻟﺪار اﻟﺸﺎﻣﻴﻪ
سبحانی تبریزی، جعفر، (1372)، محاضرات في الالهيات، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی
سبحانی تبریزی، جعفر،(1420ق)،عصمة الانبياء في القرآن الكريم، قم، مؤسسه الامام الصادق، چاپ دوم
سید قطب،(1387)، في ظلال القرآن مترجم: مصطفی خرم دل، تهران، نشر احسان، چاپ دهم
سید مرتضی،علم الهدى،(1380)،تنزيه الانبياء و الائمه، تحقیق؛ فارس حسون كريم، قسم الفلسفة و علم الكلام الاسلامي، قم بوستان کتاب، مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم
شعراوی، محمد متولى،(1991م)، تفسير الشعراوى، بيروت اخبار اليوم، ادارة الكتب و المكتبات
صفار،محمد بن حسن،(1404ق)، بصائر الدرجات، تحقيق و تعليق و تقديم الحاج ميرزا حسن کوچ هباغي،طهران، منشورات الأعلمي
صدوق، محمدبن علي بن بابويه،(1405ق)، کمال الدین و تمام النعمه، تصحیح علي اکبر غفاري، قم، مؤسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه المدرسین بقم
ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﻳﻲ، ﺳﻴﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ، (1390)، اﻟﻤﻴﺰان ﻓﻲ ﺗﻔﺴﻴﺮ اﻟﻘﺮآن، ﺑﻴﺮوت، ﻣﺆﺳﺴﻪ اﻻﻋﻠﻤﻲ ﻟﻠﻤﻄﺒﻮﻋﺎت
طباطبایی سید محمد حسین،(1417ق)، الميزان في تفسير القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه
ﻃﺒﺮﺳﻲ، ﻓﻀﻞ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ، (1372)،ﻣﺠﻤﻊ اﻟﺒﻴﺎن ﻓﻲ ﺗﻔﺴﻴﺮ اﻟﻘﺮآن، ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪﺟﻮاد ﺑﻼﻏﻲ ﺗﻬﺮان، ﻧﺎﺻﺮ ﺧﺴﺮو
طوسی، محمد بن حسن،(بی تا)،التبيان في تفسير القرآن بيروت، دار احياء التراث العربی
کليني، محمدبن يعقوب،(1363)، الکافي، تصحيح علي اکبر غفاري، تهران، دارالکتب الاسلاميه، چاپخانه حيدري
ﻣﺼﻄﻔﻮي، ﺣﺴﻦ،(1360)، اﻟﺘﺤﻘﻴﻖ ﻓﻲ ﻛﻠﻤﺎت اﻟﻘﺮآن اﻟﻜﺮﻳﻢ، ﺗﻬﺮان: ﺑﻨﮕﺎه ﺗﺮﺟﻤﻪ و ﻧﺸﺮ ﻛﺘﺎب
فضل الله، سید محمد حسین؛(1419ق)، تفسير من وحی القرآن، بیروت، دار الملاك للطباعة و النشر.
